Tegenstrijdig belang binnen het bestuur: de Hoge Raad geeft duidelijkheid

Paul Schepel

Hoe moet een bestuur omgaan met een tegenstrijdig belang? De Hoge Raad geeft duidelijkheid.

Iedere rechtspersoon heeft een bestuur. Dat bestuur bestaat uit een of meer personen. Die moeten handelen in het belang van de rechtspersoon. Zij kunnen echter ook andere belangen hebben. Die belangen zijn lang niet altijd hetzelfde. In dit artikel leggen we je er alles over uit.

Wat is een tegenstrijdig belang?

Een tegenstrijdig belang is ieder ander belang van een bestuurder dat maakt dat hij niet objectief kan oordelen over het belang van de rechtspersoon. Voorbeelden zijn:

Een overeenkomst tussen de bestuurder privé en de rechtspersoon, bijvoorbeeld een managementovereenkomst;
Een overeenkomst tussen de rechtspersoon en een andere rechtspersoon, waar de bestuurder direct of indirect een belang in heeft of bestuurder van is;
Een overeenkomst tussen de rechtspersoon en een derde waarbij de bestuurder zich borg of hoofdelijk aansprakelijk heeft gesteld;

Het tegenstrijdig belang kan ook aanwezig zijn bij de levenspartner van de bestuurder en/of naaste familieleden, zoals ouders, broers, zusters, kinderen enzovoort.

Waar kan dit spelen?

Rechtspersonen in dit verband zijn:

Naamloze vennootschap (N.V.);
Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (B.V.);
Vereniging;
Stichting;
Coöperatie;
Onderlinge waarborgmaatschappij.

Wat staat er in de wet?

Een bestuurder met een tegenstrijdig belang mag niet meepraten en niet meebeslissen. Zo nodig moet een ander orgaan de beslissing nemen. Dat kan bijvoorbeeld de raad van commissarissen zijn (als die er is) of de vergadering van aandeelhouders.

Wat moet de bestuurder doen?

De bestuurder moet het tegenstrijdig belang meteen melden bij zijn medebestuurder(s). Als hij de enige bestuurder is, moet hij dat melden bij de raad van commissarissen (als die er is) en/of de vergadering van aandeelhouders/ledenvergadering. De statuten kunnen daarvoor een regeling bevatten.

Meer weten over een tegenstrijdig belang?

Paul adviseert je graag over zorgvuldige besluitvorming binnen jouw organisatie.

Contact opnemen

Wie beoordeelt of er sprake is van een tegenstrijdig belang?

De Hoge Raad heeft uitgemaakt dat de andere bestuurder(s) bepalen of sprake is van een tegenstrijdig belang. Is die er niet, dan geldt hetzelfde voor de commissaris(sen) respectievelijk de vergadering van aandeelhouders/ledenvergadering.

Wat moeten de andere betrokkenen doen?

De andere betrokkenen moeten zorgen dat de bestuurder niet meepraat en niet meedoet bij het nemen van het besluit. Dat betekent dat zij buiten de bestuurder met het tegenstrijdig belang moeten vergaderen en het besluit moeten nemen.

Wat is de straf op de zonde?

Een besluit van een bestuurder met een tegenstrijdig belang is vernietigbaar. Dat wil zeggen dat het geldig is totdat de rechter het besluit heeft vernietigd. Iedere belanghebbende kan daartoe een procedure bij de rechtbank aanspannen. Dat kan ook door de rechtspersoon zelf. Die procedure moet wel binnen een jaar nadat die belanghebbende dat te weten is gekomen worden aangespannen. Dat is een vervaltermijn. Dat betekent dat de termijn niet kan worden verlengd. Voor die procedure is een advocaat nodig. Het kan ook aanleiding vormen voor een verzoek aan de ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken in te stellen. Ook daar is een advocaat voor nodig. De uitspraak van de Hoge Raad was in een dergelijke procedure.

Wat kunnen wij voor jou doen?

De advocaten van JPR kunnen jou helpen om te zorgen dat de juiste mensen besluiten nemen. Krijg jij te maken met een besluit van een bestuurder met een tegenstrijdig belang? Wij kunnen jou adviseren over wat jij daar tegen kan doen. Zo nodig voeren wij daar een procedure over. Wacht echter niet te lang: een jaar is snel voorbij.