Menu
JPR Advocaten

Bestuurlijk toezicht

Nederland is een land waarin we dicht op elkaar heel veel activiteiten ontplooien. Activiteiten die gevaren en hinder voor elkaar met zich mee kunnen brengen. Dat kan variëren van fysiek gevaar zoals explosies en milieuvervuiling tot economische risico’s zoals we in de banken-crisis en bij de woekerpolissen hebben gezien. Daar komt bij dat de techniek en de maatschappij steeds ingewikkelder worden zodat zelfs de bovengemiddelde Nederlander de gevolgen van veel zaken niet meer kan overzien.

Onze maatschappij kan alleen functioneren als er regels zijn afgesproken, net zoals is afgesproken dat verkeer van rechts voorrang heeft.
Regels hebben alleen zin als ze worden nageleefd en helaas is gebleken dat daarvoor controle en sancties op overtredingen nodig zijn, ofwel toezicht en handhaving.

Om toezicht te houden en te kunnen controleren of regelgeving wordt nageleefd moet de overheid inbreuk maken op rechten. Daarom is in de wet specifiek geregeld wat zij wel mag en niet mag.

Hetzelfde geldt voor de gevolgen die aan constateringen worden verbonden, de handhaving. Handhaving kan erg vergaand zijn: bedrijven kunnen gesloten worden, bestuurlijke boetes kunnen worden opgelegd en overtreders kunnen gedwongen worden tot, kostbaar, ingrijpen. Bij dit laatste kan men denken aan het stoppen van bepaalde activiteiten, het ongedaan maken van gevolgen van overtredingen zoals het opruimen van vrijgekomen vervuild bluswater na een brand en reculs van op de markt gebrachte producten. Ook strafrechtelijk kan ingegrepen worden: overtreding van vergunningvoorschriften is vaak ook een strafbaar feit. Handhaving treft niet alleen bedrijven maar kan ook de leidinggevende personen binnen een bedrijf persoonlijk raken.

Het bevoegd gezag houdt op eigen initiatief toezicht maar kan ook door burgers verzocht worden in te grijpen.

Als sprake is van een geconstateerde overtreding moet de overheid ingrijpen: de beginselplicht tot handhaving. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State overweegt dan:

Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van overtreding van een wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om met een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom op te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik moeten maken. In gevallen waarin het bestuursorgaan in dat kader redelijk te achten beleid voert, bijvoorbeeld inhoudend dat het bestuursorgaan de overtreder in bepaalde gevallen eerst waarschuwt en gelegenheid biedt tot herstel voordat het een handhavingsbesluit voorbereidt, dient het zich echter in beginsel aan dit beleid te houden. Dit laat onverlet dat het bestuursorgaan slechts onder bijzondere omstandigheden van het opleggen van een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom mag afzien. Dergelijke omstandigheden kunnen zich voordoen als concreet zicht op legalisatie bestaat, of als het opleggen van een dergelijke last zodanig onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen dat in die concrete situatie van het opleggen van die last behoort te worden afgezien.

Toezicht en handhaving zijn van doorslaggevend belang voor zowel burgers die overlast menen te ondervinden als van bedrijven die door de overheid op, al dan niet vermeende, overtredingen worden aangesproken. Toezicht en handhaving zijn juridische processen met vaak een technisch specialistische achtergrond.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: