Menu
JPR Advocaten

Ouderlijk gezag aanvragen

Wat is het (ouderlijk) gezag?

Minderjarigen staan onder gezag. Degene die met het gezag belast is, is verantwoordelijk voor de opvoeding en de verzorging van het kind en het beheer van het vermogen en/of spullen van de minderjarige. Alle kinderen in Nederland staan onder gezag, dit kan uitgeoefend worden door een ouder of een niet-ouder. Degene die met het gezag belast is, is de wettelijke vertegenwoordiger van een minderjarige. Minderjarige mogen vaak (nog) geen officiële handelingen verrichten, zoals het verrichten van rechtshandelingen of het voeren van een procedure. Dit doet de wettelijke vertegenwoordiger dan. Tevens is het de wettelijke vertegenwoordiger die toestemming moet geven voor bijvoorbeeld ziekenhuisopnames of behandelingen. Minderjarigen van 16 jaar of ouder zijn overigens zelf bekwaam tot het aangaan van een medische behandelingsovereenkomst.

Indien het ouderlijk gezag niet door de ouders wordt uitgeoefend, bijvoorbeeld in het geval van overlijden, dan is er sprake van voogdij. Indien de ouders scheiden, dan blijft het ouderlijk gezag, behoudens in uitzonderlijke situaties, bestaan. Ouders doen er verstandig aan in een notariële akte te regelen wie de voogdij krijgt in de situatie dat zij komen te overlijden.

Wanneer iemand het ouderlijk gezag heeft, is er sprake van een onderhoudsplicht voor het kind tot het kind 21 jaar wordt. Ook de ouder die geen ouderlijk gezag heeft is onderhoudsplichtig. Heeft een niet-ouder gedurende een bepaalde tijd samen met de ouder het gezag gehad, dan is ook deze niet-ouder onderhoudsplichtig. Wordt het gezamenlijk gezag beëindigd, dan blijft de niet-ouder onderhoudsplichtig zolang als het gezamenlijk gezag heeft geduurd.

Hoe het ouderlijk gezag aanvragen

Hoe moet men het ouderlijk gezag aanvragen? Om deze vraag te beantwoorden moet er een onderscheid worden gemaakt in de verschillende situaties. De meerderjarige moeder uit wie het kind geboren is, heeft van rechtswege het eenhoofdig ouderlijk gezag, tenzij de moeder onder curatele staat of een geestelijke stoornis heeft. Aangezien de moeder van rechtswege het eenhoofdig gezag heeft is het ouderlijk gezag aanvragen niet nodig. Wanneer de moeder ten tijde van de geboorte van het kind zelf nog minderjarig is, benoemt de rechter een voogd. Wanneer moeder 18 jaar wordt kan zij een verzoek indienen bij de rechtbank en het ouderlijk gezag aanvragen, bij toewijzing wordt het ouderlijk gezag aan haar over te dragen. Wanneer de moeder ten tijde van de geboorte 16 of 17 jaar is, kan zij onder bepaalde voorwaarden zich meerderjarig laten verklaren en kan zij meteen zelf het ouderlijk gezag krijgen.

Bij huwelijk of geregistreerd partnerschap

Indien het kind geboren of geadopteerd wordt ten tijde van het huwelijk of een geregistreerd partnerschap, dan krijgen de ouders automatisch het ouderlijk gezag. Het ouderlijk gezag aanvragen is dus niet nodig. Dit geldt ook wanneer twee vrouwen met elkaar getrouwd zijn, dan wel een geregistreerd partnerschap hebben. Er wordt in deze situatie wel één aanvullende voorwaarde gesteld en dat is dat voor de zwangerschap gebruik is gemaakt van een anonieme donor of een bekende donor die het kind niet erkend heeft.

Ouderlijk gezag aanvragen bij samenwonen of gescheiden leven

De vader krijgt niet automatisch in alle gevallen het ouderlijk gezag. Wanneer er geen sprake is van een huwelijk tussen de moeder en de vader of van een geregistreerd partnerschap, dan zal de vader niet automatisch het ouderlijk gezag over het kind krijgen. Moeder heeft dan het eenhoofdig gezag. Vader moet het ouderlijk gezag aanvragen. De ouders kunnen het gezamenlijk ouderlijk gezag aanvragen bij de griffie van de rechtbank. Een belangrijke voorwaarde is wel dat de vader het kind heeft erkend. Hiervoor hebben zij geen hulp van een advocaat nodig. Het gezamenlijk ouderlijk gezag aanvragen is kosteloos, dit kan digitaal via de site www.rechtspraak.nl of door indiening van het formulier ‘Verzoek tot het gezamenlijk uitoefenen van het gezag over een minderjarige’.

Voorwaarden ouderlijk gezag aanvragen

Welke voorwaarden worden er gesteld om gezamenlijk ouderlijk gezag aan te vragen?

  • De ouders doen een gezamenlijk verzoek;
  • De vader heeft het kind erkend;
  • De ouders zijn beiden meerderjarig;
  • De ouders staan niet onder curatele;
  • De ouders zijn beide in staat het gezag uit te oefenen;
  • De ouders of één van hen zijn niet door de rechter ontheven uit het ouderlijk gezag.

Gezamenlijk gezag met een niet-ouder

Het is ook mogelijk dat de ouder het gezamenlijk gezag over het kind wenst met zijn of haar partner die niet de (biologische) ouder van het kind is. Welke weg moet er dan bewandeld worden? In die situatie moeten de ouder en de niet-ouder zich wenden tot een gespecialiseerd familierechtadvocaat aangezien er dan een verzoek ingediend moet worden bij de rechtbank, in welk verzoek gevraagd wordt met het gezamenlijk gezag belast te worden. De familierechtadvocaten van JPR kunnen u hierin bijstaan.

Welke voorwaarden worden er in een dergelijke situatie gesteld?

  • Zie de voorwaarden hierboven, met de aanvulling dat indien er een duomoeder is, zij het kind erkend moet hebben;
  • Op het moment dat het verzoek wordt gedaan oefent de ouder alleen het gezag uit en heeft dit minstens drie jaar alleen uitgeoefend;
  • De partner heeft een goede band met het kind, er is een vorm van family life;
  • De ouder en partner hebben minstens 1 jaar samen voor het kind gezorgd;
  • Indien het kind ouder is dan 12 jaar, wordt hij of zij gehoord door de kinderrechter.

Indien twee mannen het gezamenlijk gezag willen aanvragen, er is dan sprake van een ouder en een niet-ouder, dan wel de gezamenlijke voogdij willen, er zijn dan twee niet-ouders, dan zal er door inschakeling van een gespecialiseerde familierechtadvocaat een verzoek ingediend moeten worden bij de rechtbank. Indien twee mannen een kind adopteren krijgen zij wel automatisch allebei het gezag en blijft ouderlijk gezag aanvragen achterwege.

De griffier zal van het aangevraagde ouderlijk gezag een aantekening maken in het gezagsregister. Vanaf het moment van inschrijving zijn de ouders of de ouder en de niet-ouder beiden belast met het ouderlijk gezag. Alle rechtbanken zijn aangesloten op het Centraal Gezagsregister. Mocht u om wat voor reden dan ook een uittreksel nodig hebben uit dit register, dan kunt u dat opvragen bij de griffie.

Weigering moeder gezamenlijk ouderlijk gezag

Wanneer de moeder weigert toestemming te geven voor het aanvragen van het gezamenlijk ouderlijk gezag, dan zal de vader of de duomoeder een gespecialiseerd familierechtadvocaat in de arm moeten nemen om bij de rechter deze weigering aan te vechten. Er moet dan een verzoek worden ingediend waarin wordt gevraagd mede met het ouderlijk gezag te worden belast. Een gespecialiseerd familierechtadvocaat van JPR advocaten kan u hierbij helpen. Indien moeder tevens geweigerd heeft dat de vader of de duomoeder het kind heeft kunnen erkennen, dan dient tevens om de erkenning te worden verzocht, nu dat een voorwaarde is om met het ouderlijk gezag belast te kunnen worden. Door de erkenning komt de vader of de duomoeder in juridische betrekking tot het kind te staan, maar door de erkenning is de vader of de duomoeder nog geen wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Daarvoor is het ouderlijk gezag nodig.
Mocht u vragen hebben omtrent het aanvragen van ouderlijk gezag, neem dan gerust contact op met één van onze gespecialiseerde familierechtadvocaten.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: