Menu
JPR Advocaten

Collectief ontslag

Op het moment dat de werkgever binnen een tijdsbestek van drie maanden de arbeidsovereenkomst van 20 of meer werknemers wegens bedrijfseconomische redenen wenst te beëindigen, wordt gesproken over een collectief ontslag. Van belang is te realiseren dat voor het bepalen van het aantal ontslagen ook de ontslagen via een vaststellingsovereenkomst of met instemming van de werknemer meetellen.

Het onderscheid tussen gewoon ontslag en een collectief ontslag is van belang, aangezien de werkgever bij een collectief ontslag de Wet Melding Collectief Ontslag (WMCO) dient na te leven. De WMCO schrijft de regels en kaders voor die de werkgever in geval van een collectief ontslag moet naleven. Het doel van de WMCO is om de vakbonden meer gelegenheid te bieden om overleg te plegen met de werkgever over de hoeveelheid ontslagen en uiteraard ook om te spreken over het sluiten van een sociaal plan.

Vakbond
Heeft u de intentie om over te gaan tot collectief ontslag, dan is het van belang te realiseren dat u een melding moet doen bij de vakbond.

U dient hierbij aan te geven wat de reden is om over te gaan tot het collectief ontslag. Ook is het van belang een overzicht van de betrokken medewerkers te overleggen. Dit overzicht moet worden uitgewerkt naar functie en leeftijd. Ook moet u aangeven of het mogelijk is om een sociaal plan te sluiten. Dit plan zal uiteraard nog nader uitgewerkt kunnen worden.

Om te verzekeren dat de vakbond de melding niet zou lekken, is het van belang een geheimhoudingsverplichting te koppelen aan de melding. Deze verplichting blijft gelden tot het moment dat UWV de individuele ontslagaanvragen zal behandelen.

Aanbeveling geniet het om de vakbond om een verklaring terzake de economische noodzaak te vragen. Verstrekt de vakbond deze, dan zal UWV de bedrijfsecnomische noodzaak in beginsel niet hoeven te toetsen.

Advies ondernemingsraad
U dient verder het adviestraject bij de ondernemingsraad niet uit het oog te verliezen. Nadat u de melding bij de vakbond heeft gedaan, dient u het advies van de ondernemingsraad te vragen op grond van artikel 5 WOR.

Melding UWV
Naast de meldingen bij de vakbond en de ondernemingsraad moet een melding bij UWV worden gedaan. Bij de melding is het van belang een samenvatting te voegen van de overleggen met de vakbond. Het advies van de ondernemingsraad moet ook worden meegezonden. Om de snelheid in het traject te houden, is het aan te bevelen de ontslagaanvragen voor de werknemers al gelijk mee te sturen.

Heeft u nog geen overleg gepleegd met de vakbonden of de OR, houdt er dan rekening mee dat UWV een maand wachttijd zal inlassen. Heeft u gedurende deze maand nog steeds geen overleg gepleegd, dan zal de wachttijd worden verlengd.

Procedure
Is de wachttijd doorlopen, dan zal UWV de ontslagprocedure voor de individuele werknemers opstarten. Vanaf dat moment worden het gewoon individuele procedures. Indien u meer informatie wenst over de ontslagprocedure UWV klik hier.

Overigens is het verstandig om gelijktijdig met de UWV procedure, de werknemers een vaststellingsovereenkomst aan te bieden. U heeft als voordeel dat wanneer de werknemers de vaststellingsovereenkomst tekenen, het traject bij UWV gestaakt kan worden. Hierbij zij wel opgemerkt dat de werknemer een bedenktermijn heeft van twee weken. Pas nadat de bedenktermijn is verstreken, kan de procedure bij UWV worden ingetrokken.

Wordt geen toestemming verleend, dan kunt u zich nog wenden tot de kantonrechter. Op deze wijze kan alsnog getracht worden de beëindiging van de arbeidsovereenkomsten te realiseren.

Beroep tegen ontslagvergunning
Het feit dat UWV toestemming heeft verleend, maakt nog niet dat de werknemer niets meer kan ondernemen tegen de beëindiging van het dienstverband. Het staat de werknemer nog vrij om zich tot de kantonrechter te wenden en op deze wijze nog te trachten de beëindiging van het dienstverband tegen te houden.

Niet gehouden aan WMCO
Het niet in acht nemen van de WMCO, maakt dat de werknemer het ontslag achteraf kan vernietigen. Dit heeft tot gevolg dat de werknemer nog in dienst is en dus mogelijk een loonvordering kan instellen tegen u. De gevolgen van het niet naleven van de WMCO zijn aldus vergaand.

Stappenplan
Bij het doorvoeren van een collectief ontslag, komt veel kijken. Om te voorkomen dat een stap wordt overgeslagen en achteraf blijkt dat de WMCO niet correct is nageleefd, is het verstandig voorafgaand een helder stappenplan met tijdspad op te stellen. Een goede voorbereiding is bij collectief ontslag van groot belang.

Regels bij collectief ontslag

Melding vakbond
Van belang is te realiseren dat een werkgever het voornemen van een collectief ontslag moet melden bij de vakbonden. Het besluit over het collectief ontslag hoeft nog niet te zijn genomen.

De werkgever zal bij zijn melding aan moeten geven op welke groep werknemers het collectief ontslag betrekking heeft. Verder zal hij ook moeten aangeven wat de reden is om tot het collectief ontslag over te gaan. De werkgever dient vervolgens in overleg te treden met de vakbond.

Een werkgever zal ook al nagedacht moeten hebben over een eventueel te sluiten sociaal plan. Vaak wordt een raamwerk gegeven. Dit zal dan gedurende het gehele traject nader worden uitgewerkt.

Ondernemingsraad
Naast het feit dat de werkgever overleg moet plegen, zal de werkgever ook de ondernemingsraad moeten betrekken bij het collectief ontslag. De werkgever zal de ondernemingsraad formeel om advies moeten vragen. Voor meer informatie over de rol van de ondernemingsraad, klik hier.

UWV
Ook moet de werkgever een melding doen bij UWV. Na het doen van de melding, zal UWV een maand wachten met het volgen van de ontslagprocedure indien de werkgever nog geen overleg heeft gevoerd met de vakbond. Gedurende deze wachttijd, heeft de werkgever tijd om de vakbond te raadplegen.

Vervolgprocedure
Nadat de werkgever alle stappen heeft doorlopen, wordt de ontslagprocedure bij UWV in gang gezet. Alle ontslagaanvragen worden vanaf dit moment individueel behandeld.

Het is niet ongebruikelijk dat een werkgever op dit moment ook naar voren komt met een vaststellingsovereenkomst. Voordeel hiervan is immers, dat wanneer de beëindiging met wederzijds goedvinden wordt bereikt, de procedure bij UWV geen doorgaan meer hoeft te hebben.

Toestemming UWV?
Is de ontslagprocedure doorlopen, dan zal UWV zich moeten uitlaten over de vraag of de werkgever de arbeidsovereenkomst mag opzeggen. Wordt toestemming verleend, dan kan de werkgever de arbeidsovereenkomst met in achtneming van de opzegtermijn opzeggen.

Wordt de toestemming niet verleend door UWV, dan heeft de werkgever nog de mogelijkheid om de kantonrechter om ontbinding van de arbeidsovereenkomst te vragen.

Beroep tegen ontslagvergunning
Heeft de werkgever de arbeidsovereenkomst met toestemming van UWV opgezegd, dan kunt u zich tot de kantonrechter wenden en op deze wijze nog trachten de beëindiging van het dienstverband tegen te houden.

Niet gehouden aan de regels
Heeft de werkgever de regels omtrent het collectief ontslag niet in acht genomen, dan is het ontslag vernietigbaar. Is er sprake van een collectief ontslag en twijfelt u of uw werkgever alle stappen wel in acht heeft genomen, neem dan vrijblijvend contact op met een van de advocaten arbeidsrecht van JPR.

Melding werknemersverenigingen
Rijst binnen de organisatie het voornemen om een collectief ontslag door te voeren, dan is het van belang te realiseren dat vanaf dat moment een melding verplicht is bij de werknemersverenigingen. Het gaat hier dus niet om het definitieve besluit. Om er zeker van te zijn dat het voornemen niet gelekt wordt, is het raadzaam een geheimhoudingsverplichting overeen te komen met de werknemers-verenigingen. Deze verplichting dient schriftelijk bij de melding te worden vastgelegd. De verplichting eindigt op het moment dat UWV de ontslagprocedure in werking zet.

Op grond van artikel 4 WMCO dienen de volgende punten in de melding worden vermeld:
* intentie voor collectief ontslag voor een groep werknemers
* reden achter het collectief ontslag
* werknemers gerangschikt naar functie en leeftijd
* uitgewerkte afspiegelingsbeginsel
* verwachte beëindigingsdatum
* evt. raamwerk voor een sociaal plan.

Om de procedure bij UWV te versnellen, is het aan te bevelen de werknemersverenigingen te vragen om een verklaring terzake de economische noodzaak en dat de vereniging van oordeel is dat de voorgestelde arbeidsplaatsen terecht komen te vervallen. De verklaring kan dan worden meegenomen in de procedure bij UWV. UWV zal in dat geval de bedrijfseconomische redenen niet meer toetsen. Wanneer de werknemer overigens tijdens de procedure met nieuwe feiten aangaande de bedrijfs-economische redenen komt, zal UWV uiteraard kritisch kijken naar de bedrijfseconomische redenen.

Op het moment dat voormelde verklaring niet door de werknemersvereniging kan worden afgegeven, dient deze in ieder geval een verklaring af te geven dat overleg heeft plaatsgevonden. Deze verklaring dient de werkgever te overleggen bij UWV.

Overleg ondernemingsraad
Uiteraard zal ook de ondernemingsraad moeten worden ingelicht over het voorgenomen besluit over te gaan tot collectief ontslag. Op grond van artikel 25 WOR dient de werkgever de OR formeel om advies te vragen nu het gaat om een voorgenomen reorganisatie. Voor meer informatie over het adviesrecht van de ondernemingsraad, klik hier.

Melding
Niet vergeten moet worden een melding te doen bij UWV WERKbedrijf. De inhoud van deze melding is gelijk aan de melding die gedaan is aan de werknemersorganisaties. Hier moet alleen nog een aantal dingen worden toegevoegd, zoals bijvoorbeeld een samenvatting van de overleggen met de werknemersvereniging en het advies van de OR. Indien de OR negatief heeft geadviseerd, zal UWV pas de ontslagaanvragen in behandeling nemen zodra de werkgever het besluit op grond van de WOR mag uitvoeren. Tot slot is het raadzaam gelijk de ontslagaanvragen voor de betreffende werknemers direct mee te sturen.

De procedure bij UWV wordt in gang gezet zodra de verplichte overleggen zijn gevoerd met de werknemersverenigingen. Is dit nog niet gebeurd, dan zal een maand wachttijd worden ingelast. Heeft tijdens deze maand wachttijd geen overleg plaatsgevonden met de werknemersorganisatie, dan zal UWV de wachttijd verlengen.

Procedure
Zodra de wachttijd is verstreken, zal UWV de ontslagaanvragen in behandeling nemen en worden de ontslagaanvragen allemaal individueel behandeld. Voor meer informatie over de ontslagprocedure bij UWV, klik hier.

Zoals bij andere ontslagprocedures is het ook hier aan te bevelen om de mogelijkheid van een beëindiging met wederzijds goedvinden te onderzoeken. Indien partijen tot een minnelijke regeling komen, zal de procedure bij UWV worden ingetrokken en eindigt de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden. Let hier wel op de twee weken bedenktermijn. Trek de ontslagaanvraag pas na deze twee weken in. UWV kan in dit soort gevallen gevraagd worden de procedure op te schorten.

Einde procedure
Is geen vaststellingsovereenkomst gesloten, dan bepaalt UWV de uitkomst van de procedure. Wordt toestemming verleend, dan kan de arbeidsovereenkomst worden opgezegd. Wordt door UWV geen ontslagvergunning verleend, dan kan altijd nog de weg van de ontbinding bewandeld worden. Het staat de werkgever vrij om de kantonrechter in dit soort gevallen te verzoeken alsnog de ontbinding uit te spreken.

Beroep tegen ontslagvergunning
Wanneer de arbeidsovereenkomst met toestemming van UWV is opgezegd, kan de werknemer zich overigens nog wel tot de kantonrechter wenden en op deze wijze nog trachten de beëindiging van het dienstverband tegen te houden.

Niet gehouden aan WMCO
Wanneer achteraf blijkt dat de werkgever de WMCO niet correct heeft nageleefd, kan het ontslag achteraf worden vernietigd door de werknemer en is de werknemer gewoon nog in dienst. De werknemer zal in dit soort gevallen veelal direct loonvordering instellen. De gevolgen van het niet naleven van de WMCO zijn aldus vergaand.

Stappenplan
Het doorlopen van een collectief ontslag kent veel mogelijke valkuilen. Het is dan ook raadzaam om aan het begin een stappenplan op te stellen. Mocht u vragen hebben of ondersteuning wensen bij het opstellen van een stappenplan, dan kunt u contact met ons opnemen.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: