Menu
JPR Advocaten

Vennootschap onder firma

Als twee of meer partijen een gezamenlijk bedrijf willen opstarten, kan dit in meerdere rechtsvormen plaatsvinden: in een rechtspersoon, in een commanditaire vennootschap (cv) of in een vennootschap onder firma (hierna tevens genoemd: vof). In dit stuk wordt de vof vanaf oprichting tot en met ontbinding besproken. De voordelen en nadelen van de vennootschap worden uiteengezet en enkele aspecten worden uitgelicht.

Opstarten/oprichten

De vennootschap onder firma is een samenwerkingsverband ter uitoefening van een bedrijf onder gemeenschappelijke naam. Het is niet meer en niet minder dan een samenwerkingscontract. Voor de oprichting van de vennootschap zijn geen wettelijke eisen gesteld, behoudens inschrijving in het handelsregister. Vennoten die starten doen er goed aan om afspraken over de samenwerking in een schriftelijke overeenkomst vast te leggen, het zogenaamde vof-contract. Daarin worden afspraken beschreven die de vennoten hebben gemaakt over diverse onderwerpen. Doorgaans worden onder meer afspraken gemaakt over het ontbinden van de vof, het uitstappen van een van de vennoten, het verkopen of aankopen van onroerend goed en winstverdeling tussen de vennoten.

Inbreng

Of nu een eenmanszaak naar een vennootschap onder firma wordt omgezet of een besloten vennootschap (bv) een samenwerking met een andere rechtspersoon wenst te starten, iedere vof begint met de inbreng. Iedere vennoot dient iets van waarde in te brengen in de vennootschap. Deze inbreng hoeft niet in geld te geschieden, maar kan ook door inbreng van arbeid of goederen plaatsvinden. Zo kunt u in privé enkel uw arbeid inbrengen of de aandelen in uw bv.

Het is van belang om de aard van de inbreng en de waarde daarvan goed vast te leggen. Naar deze gegevens zal men bijvoorbeeld moeten kijken bij het opheffen van de vennootschap onder firma of het uittreden van een vennoot.

Fiscaal gezien is het van belang dat wordt vastgelegd of de economische eigendom en/of de juridische eigendom wordt ingebracht.

Vertegenwoordiging

Voorts zullen de vennoten afspraken dienen te maken over ieders vertegenwoordigingsbevoegdheid. De hoofdregel dat iedere vennoot bevoegd is de vennootschap onder firma te vertegenwoordigen wordt door de wet gegeven. In de regel worden aanvullende afspraken gemaakt. Bijvoorbeeld kan de bevoegdheid tot vertegenwoordiging worden beperkt tot een maximumbedrag. Voorts geeft de wetgever een andere beperking, namelijk dat de vertegenwoordiging van de vennootschap binnen het doel van het bedrijf moet passen. Daarnaast wordt vaak vastgelegd dat de vennoten ten aanzien van bepaalde onderwerpen slechts gezamenlijk bevoegd zijn de vof te binden. Bijvoorbeeld met betrekking tot het aangaan van arbeidsovereenkomsten, overeenkomsten tot het vervreemden van onroerend goed en afspraken over de overname van een andere rechtspersoon, maar ook aangaande het vestigen van een pand- of hypotheekrecht op goederen van de vof.

Indien een vennoot handelt buiten diens vertegenwoordigingsbevoegdheid, bindt hij in beginsel slechts zichzelf en niet de vof.

Aansprakelijkheid

Indien een vennoot of de vennoten gezamenlijk de vennootschap hebben gebonden zijn alle vennoten hoofdelijk verbonden. Dit betekent dat iedere vennoot voor de gehele schuld van de vof aansprakelijk is. Een derde kan dus van een van de vennoten betaling vorderen, waarna deze vennoot het in de verhouding te veel betaalde bij zijn andere vennoot zal moeten terughalen.

Deze hoofdelijke aansprakelijkheid blijft ook bestaan als een vennoot besluit tot uittreden uit de vof. Deze aansprakelijkheid is dan beperkt tot schulden die zijn ontstaan in de periode dat de vennoot deelnam in de vof. Opvallender is dat een toetredend vennoot hoofdelijk aansprakelijk is voor reeds voor zijn toetreding ontstane schulden.

Verzekeringen

Uiteraard kunnen diverse risico’s worden afgedekt door diverse verzekeringen. Daarbij kan worden gedacht aan verzekeringen met betrekking tot rechtsbijstand, inboedel of aansprakelijkheid. Deze kunnen indien nodig voor de vof worden afgesloten of voor een vennoot in privé.

Fiscaal

De verschillende fiscale regels gelden voor de vennootschap onder firma en de vennoten apart. Zo is de vof als geheel ondernemer voor de omzetbelasting en niet de vennoten. De vennoten zijn daarentegen ondernemer voor de inkomstenbelasting (natuurlijke personen)/vennootschapsbelasting (bv) en juist niet de vennootschap. Zo zal er een (fiscale) jaarrekening voor de vof en een (fiscale) jaarrekening voor de vennoot dienen te worden opgesteld. De jaarrekening van de vennootschap hoeft niet gepubliceerd te worden.

Naast deze verplichtingen kan een vennoot ook gebruikmaken van belastingvoordelen, zoals de zelfstandigenaftrek, mkb-vrijstelling en startersaftrek. Een vennoot heeft recht op zelfstandigenaftrek als aan het urencriterium, zoals gesteld door de fiscus, is voldaan. De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek en kan worden gebruikt indien aan andere door de fiscus gestelde eisen is voldaan. Middels de mkb-vrijstelling kan een vennoot de fiscale winst verlagen. Door deze maatregelen kan het voordelig zijn om een vof als rechtsvorm voor en onderneming te kiezen.

Beëindiging/ontbinding

Er zijn diverse oorzaken waarom de vennootschap onder firma kan eindigen. Zo kan een van de vennoten besluiten tot uittreding en de vof-overeenkomst daarmee beëindigen. Ook kan de doelstelling van de vennootschap zijn behaald, waardoor ontbinding van de vof kan plaatsvinden. Voorts kan duidelijk worden dat de doelstelling van de vof niet kan worden behaald, waardoor de vennoten tot beëindiging van de vennootschap overgaan.

Wat de reden ook is, het opheffen van de vof moet goed geregeld worden. Daarbij zullen de afspraken als gemaakt in het vof-contract/akte leidend zijn. Aan de hand van deze reeds gemaakte afspraken zal de ontbinding met minder problemen kunnen plaatsvinden.

De beëindiging van de vennootschap onder firma kan ook door een minder positieve reden worden veroorzaakt. Het faillissement van de vof kan door een derde worden aangevraagd of de vennoten kunnen zelf besluiten tot het failliet laten verklaren van de vennootschap.

Faillissement

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat een faillissement van de vennootschap onder firma niet automatisch het faillissement van de individuele vennoten met zich brengt. Een vennoot in de vennootschap hoeft niet failliet te worden verklaard indien deze de schulden van de vof en zijn eigen schulden kan voldoen. Als een vennoot echter onvoldoende middelen heeft om de schulden van de vennootschap (en diens eigen schulden) te voldoen, zal doorgaans het faillissement van de vennoot onvermijdelijk zijn.

Voordelen

  • geen wettelijke vereisten voor oprichting behoudens inschrijving in het handelsregister;
  • geen minimum inleg;
  • geen notariële akte nodig;
  • mogelijke belastingvoordelen.

Nadelen

  • hoofdelijke aansprakelijkheid van vennoten;
  • een vennoot is aansprakelijk voor aangiftes van inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting.

Conclusie

Geconcludeerd kan worden dat de vennootschap onder firma een laagdrempelige rechtsvorm is om een samenwerking tussen partijen te regelen. Het is van belang dat afspraken tussen de partijen goed worden geregeld, zodat er geen uitvoerige discussies kunnen ontstaan. Tevens moet goed worden gelet op de aansprakelijkheid van ieder van de vennoten.

U kunt een model vof-contract bij ons opvragen. Met vragen over het oprichten van een vennootschap onder firma of vragen omtrent geschillen binnen een vof kunt u uiteraard ook bij ons terecht.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: