Menu
JPR Advocaten

Hoofdelijke aansprakelijkheid

Hoofdelijke aansprakelijkheid is een begrip waar u zowel in privésferen als zakelijk gezien mee te maken kunt hebben. Hieronder zal kort worden ingegaan op de hoofdelijke aansprakelijkheid op verschillende terreinen, alsmede zal worden stilgestaan bij een aantal algemene gevolgen c.q. consequenties van hoofdelijke aansprakelijkheid.

Hoofdelijke aansprakelijkheid zakelijk

Kan ik het beste ondernemen vanuit een besloten vennootschap (BV), vanuit een eenmanszaak of vanuit een vennootschap onder firma (vof)? Of u nu een aannemer, slager, notaris of advocaat bent; iedere startende ondernemer zal nadenken over deze vraag en daarover advies inwinnen.

Indien u deze vraag aan verschillende adviseurs voorlegt, zult u daar verschillende antwoorden op krijgen. Vanuit een eenmanszaak of vof heeft u namelijk fiscale voordelen die u niet heeft bij een besloten vennootschap. Uw boekhouder, accountant of fiscalist zal u mogelijk vanuit dat oogpunt dan ook eerder adviseren om uw onderneming vanuit een eenmanszaak of vof te voeren. Een advocaat zal waarschijnlijk meer naar de risico’s kijken. Dit zal tot gevolg hebben dat een advocaat u eerder adviseert om de onderneming vanuit een besloten vennootschap te voeren. Een besloten vennootschap heeft namelijk een afgescheiden vermogen dat ervoor zorgt dat u niet hoofdelijk aansprakelijk bent voor de schulden van uw onderneming. Deze hoofdelijke aansprakelijkheid is een belangrijk punt om bij stil te staan als u besluit een onderneming te beginnen. Ondernemen is namelijk risico nemen. Ondernemen kan ook fout gaan. Dat hoeft niet aan u te liggen, maar kan ook liggen aan het feit dat uw grootste klant failliet gaat. Mocht dit tot gevolg hebben dat uw onderneming zelf ook failliet gaat, dan zijn de gevolgen wezenlijk verschillend of u nu uw onderneming heeft gevoerd vanuit een eenmanszaak of vof, of vanuit een besloten vennootschap. Het grootste verschil? De hoofdelijke aansprakelijkheid.

Een besloten vennootschap heeft een afgescheiden vermogen. Dit betekent met zoveel woorden dat indien u zaken doet vanuit uw besloten vennootschap met een andere partij, deze partij enkel uw besloten vennootschap kan aanspreken. Mocht uw onderneming, om welke reden dan ook, failliet gaan, dan kunnen de schuldeisers u niet persoonlijk aanspreken. Er is namelijk geen sprake van hoofdelijke aansprakelijkheid van u in privé voor de schulden die zakelijk zijn gemaakt.

Uiteraard zijn op deze regel wel uitzonderingen. Indien u als bestuurder uw taak onbehoorlijk heeft vervuld, loopt u wel het risico dat u aansprakelijk wordt gesteld. Een andere, tegenwoordig veel voorkomende uitzondering, is indien een schuldeiser van u verlangt dat u als bestuurder ook persoonlijk (gedeeltelijk) ‘garant’ staat voor de schuld die u bij deze partij aangaat. Deze schuldeiser die dit verlangt, is veelal een bank. De bank stelt zich op het standpunt dat indien zij geld aan uw onderneming leent, zij toch wel van u als ondernemer mag verwachten dat u zelf ook laat zien dat u er vertrouwen in heeft. Dit kunt u tonen door u in privé (gedeeltelijk) te verbinden aan de vordering van de bank. Dit kan doordat er bijvoorbeeld van u wordt verlangd dat u zekerheid stelt voor al hetgeen deze schuldeiser van uw besloten vennootschap te vorderen heeft. Deze zekerheid kan worden gegeven door bijvoorbeeld een hypotheek af te geven op uw woning, een borgtocht af te geven of u zelf hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor (een deel van) de vordering van deze schuldeiser op uw besloten vennootschap. Indien u dergelijke afspraken maakt met deze schuldeiser dient u rekening te houden met de consequenties daarvan.

Onderneemt u vanuit een eenmanszaak of een vof, dan gelden andere regels. De vennoten zijn naast de vof hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. De vof heeft een afgescheiden vermogen waarop de schuldeisers van de vof zich kunnen verhalen. Lukt dat niet, dan kunnen de schuldeisers de vennoten in hun privévermogen aanspreken. De vennoten zullen dan de schuld moeten betalen.

Betekent dat nu ook dat u persoonlijk failliet wordt verklaard als uw vof failliet wordt verklaard? Het antwoord op die vraag luidt nee.

Gedurende een heel lange tijd is het vaste praktijk geweest in Nederland dat als een vof in staat van faillissement komt te verkeren, de rechtbank die het faillissement uitspreekt, tegelijkertijd ook de vennoten failliet verklaarde. Dit had te maken met het feit dat er vanuit werd gegaan dat de vennoten onvoldoende kapitaalkrachtig zouden zijn om alle schulden van de vof te kunnen voldoen. In de meeste gevallen zal dat ook zeker het geval (geweest) zijn. In het begin van 2015 heeft de Hoge Raad echter gebroken met dit automatisme, en wel in het arrest van 6 februari 2015. De Hoge Raad heeft in die uitspraak vastgesteld dat het faillissement van de vof niet zonder meer en noodzakelijkerwijs het faillissement van de afzonderlijke vennoten tot gevolg moet hebben. De wet geeft hiervoor in feite geen aanleiding, terwijl iedere vennoot wellicht een eigen verweer kan voeren tegen de vorderingen van de schuldeisers. Daarnaast kan een vennoot in een vof ook simpelweg voldoende privémiddelen hebben om de schulden van de vof te voldoen.

Hoofdelijke aansprakelijk privé

Niet alleen bij ondernemen dient u rekening te houden met de hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook in uw privéleven kunt u daar tegenaan lopen. Koopt u bijvoorbeeld met uw partner samen een woning en gaat u daarvoor samen een hypotheek aan, dan bent u beiden volledig hoofdelijk aansprakelijk voor de schuld. Zolang u samen blijft is dat niet zo’n probleem. Gaat u echter uit elkaar, dan kan dit grote gevolgen hebben. Houdt u er rekening mee dat een onderlinge afspraak over het verdelen van de schulden die u met uw partner maakt geen derdenwerking heeft. Het is in dat soort gevallen belangrijk om ervoor te zorgen dat een ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid wordt gegeven door de hypotheekverstrekker / bank.

Algemene aspecten hoofdelijke aansprakelijkheid

Mocht u te maken hebben met een situatie, zakelijk dan wel privé, waarbij hoofdelijke aansprakelijkheid aan de orde is, dan is het goed om advies in te winnen bij een professionele partij over de gevolgen, maar ook uw rechten. Bij hoofdelijke aansprakelijkheid en de gevolgen ervan komt namelijk doorgaans meer kijken dan dat u in eerste instantie zult denken. Betaling van een schuld waar meerdere partijen hoofdelijk aansprakelijk voor zijn heeft namelijk tot gevolg dat er onderling regres ontstaat. Ook kan betaling tot gevolg hebben dat rechten van de schuldeiser ten opzichte van de mede-schuldenaren over gaan op de persoon die heeft betaald krachtens subrogatie. Ten slotte dient te worden stilgestaan bij de onderlinge draagplicht en dient u er rekening mee te houden dat de verweermiddelen die de (hoofd)schuldenaar kan aanwenden mogelijk ook door u kunnen worden ingeroepen. Kortom, reden genoeg om advies in te winnen.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: