Menu
JPR Advocaten

Advocaat auteursrecht

Een advocaat auteursrecht adviseert over auteursrechtinbreuk en -bescherming. Denk hierbij aan het gebruik van andermans foto, software, ontwerp, broncode of tekst. De belangrijkste informatie over het auteursrecht vindt u hier en verder op onze website. Staat uw vraag hier niet tussen? Neemt u dan contact op met onze advocaten.

Wat is het auteursrecht?

Art. 1 Auteurswet vat het auteursrecht kort samen: het auteursrecht geeft de maker van een werk het exclusieve recht om zijn werk openbaar te maken of te verveelvoudigen. De aanpassingen betreffen derhalve onderstrepingen en de aanpassing van het woord ‘verveelvoudiging’ naar ‘verveelvoudigen. Het standaardvoorbeeld is de publicatie (de openbaarmaking/verveelvoudiging) van afbeeldingen van Nijntje (het werk). Dick Bruna (de maker) kon, met behulp van zijn advocaten, deze publicatie verbieden onder verbod van een dwangsom. De onderstreepte begrippen vormen de kern van het auteursrecht en bespreken wij kort.

Vereisten voor auteursrechtbescherming

Het auteursrecht beschermt werken van letterkunde, wetenschap of kunst. Art. 10 Auteurswet geeft 12 voorbeelden hiervan. Het werk moet vervolgens een eigen intellectuele schepping van de maker zijn. Daarvan is sprake als het werk:

1. een eigen en oorspronkelijke karakter heeft. Dat wil zeggen dat het werk niet ontleend is aan andermans werk. De maker heeft het werk dus zelf bedacht;
2. een persoonlijke stempel heeft. Iets alledaags wordt niet zomaar beschermd. Het werk is het resultaat van menselijk scheppend arbeid en creatieve keuzes; en
3. een identificeerbare intellectuele schepping bevat.

Niet alles is auteursrechtelijk beschermd, zoals smaak, techniek en stijlen. Meer informatie over wanneer werken worden beschermd vindt u op de pagina Auteursrechtbescherming. Of vraag naar een advocaat auteursrecht van JPR als u meer wilt weten.

Copyright en ontstaan bescherming

Bij auteursrecht spreekt men vaak over copyright en het copyright-teken ©. Copyright is eigenlijk een vertaling van het auteursrecht. Een copyright-teken is niet vereist voor auteursrechtelijke bescherming. De bescherming ontstaat vanzelf door het werk te openbaren. Verdere formaliteiten, zoals registraties, zijn niet nodig. Het werk geniet 70 jaar lang auteursrechtbescherming vanaf de dood van de maker of moment van openbaarmaking.

Exploitatierechten bij auteursrechtinbreuk

Als iemand andermans werk nabootst, kan sprake zijn van auteursrechtinbreuk. In dat geval heeft de maker onder meer het recht om de publicatie/verspreiding van het namaakproduct te verbieden. Soms heeft de maker ook recht op schadevergoeding en/of opeising/vernietiging van de inbreuk makende goederen. Van inbreuk is geen sprake als de maker een licentie verleent, waarbij het auteurscontractenrecht ook van belang is. Hier kunnen onze advocaten u ook meer over vertellen. Meer informatie over auteursrechtinbreuk vindt u op de pagina Auteursrechtinbreuk.

Maker/rechthebbende/eigenaar

De hoofdregel is dat degene die vermeld is bij de eerste openbaarmaking, wordt vermoed de rechthebbende te zijn (art. 4 Auteurswet). Tegenbewijs kan dit vermoeden weerleggen. Daar kan een advocaat auteursrecht bij helpen. Er zijn ook specifieke regels, zoals bij arbeidsrelaties. Werkgevers zijn bijvoorbeeld vaak rechthebbende op werken die werknemers in hun dienstverband maken. Dit geldt niet bij opdrachtverhoudingen/zzp’ers, tenzij het (niet-geregistreerde) modellenrecht ook een rol speelt. Meer informatie over wie de eigenaar van auteursrechten is, vindt u op de pagina over Rechthebbende.

Persoonlijkheidsrechten

Naast exploitatierechten heeft de maker ook persoonlijkheidsrechten (art. 25 Auteurswet). Persoonlijkheidsrechten geven het recht op naamsvermelding. Soms kan de maker zich verzetten tegen wijziging of verminking van zijn werk als dat kort gezegd nadelig is voor hem. De persoonlijkheidsrechten zijn niet overdraagbaar en blijven dus altijd bij de maker. Van sommige persoonlijkheidsrechten kan de maker afstand doen. Onze advocaten auteursrecht kunnen u hierbij adviseren.

Wettelijke uitzonderingen; citaatrecht, parodie en portretrecht

Het auteursrecht kan niet altijd worden uitgeoefend. Het auteursrecht kent vele wettelijke beperkingen. Denk hierbij aan het citaatrecht, de parodie-exceptie of een beroep op het portretrecht.

Naburige rechten

Naburige rechten beschermen ook anderen die bij een auteursrechtelijk werk zijn betrokken, maar geen auteursrecht hebben. Hierbij gaat het onder andere om uitvoerende kunstenaars (zoals acteurs, zangers en dansers), producenten en omroeporganisaties. Zij kunnen de exploitatie van hun prestaties soms ook verbieden.

Praktijkproblemen: veelgemaakte fouten

Als het om het auteursrecht gaat, komen onze advocaten deze praktijkproblemen het vaakst tegen:

1. er wordt niets of te weinig geregeld bij ontwikkeling van software. Vaak wordt de verkeerde partij ‘eigenaar’ of is sprake van onbedoelde mede-eigendom of licenties. De juiste overeenkomsten kunnen dit voorkomen;
2. bij opdrachtverhoudingen wordt niets over het auteursrecht geregeld. In dat geval is de opdrachtnemer/zzp’er soms rechthebbende. Een volledige overdrachtsakte kan dit voorkomen;
3. foto’s worden van het internet geplukt. Als een foto op internet of Google staat, betekent dat niet dat die foto gebruikt mag worden. Ook niet wanneer er iets als ‘rechtenvrij’ bij staat vermeld. De schadevergoedingen kunnen extreem zijn bij auteursrechtinbreuk. Onderzoek altijd wie rechthebbende is en raadpleeg de gebruiksvoorwaarden.

Advocaat auteursrecht en intellectuele eigendom

Onze intellectuele eigendomsrecht advocaten hebben ruime ervaring in adviseren en procederen over het auteursrecht. Wordt inbreuk gemaakt op uw auteursrecht of wordt u aangesproken wegens auteursrechtinbreuk? Of gaat u een samenwerking aan waarbij auteursrechten een rol spelen? Neemt u dan contact op met onze advocaten auteursrecht.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Alle advocaten binnen het rechtsgebied Intellectueel Eigendom en ICT
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: