Menu
JPR Advocaten

Smartengeld

Wat is smartengeld?

Smartengeld is een geldelijke vergoeding van de geleden immateriële schade vanwege lichamelijk pijn en geestelijk leed, niet zijnde vermogensschade.

Smartengeld ziet dus niet op schadeposten als inkomensderving, pensioenschade, huishoudelijke hulp, reiskosten e.d. of extra kosten voor verpleging, begeleiding en duurdere vakanties. Deze schade betreft vermogensschade / materiële schade.

Waarom smartengeld?

Smartengeld heeft als doel:

  • In de eerste plaats de pijn, het lichamelijk en geestelijk leed (letselschade) en de gederfde levensvreugde van de benadeelde middels een geldsom te compenseren;
  • Genoegdoening en vergelding voor het toegebrachte leed;
  • Middel ter preventie van schade toebrengend handelen.

Wanneer smartengeld?

Op grond van de wet heeft een benadeelde recht op smartengeld als hij in zijn persoon is aangetast. In de meeste gevallen gaat het om gevallen waarin lichamelijk letsel (letselschade) is toegebracht. Onder lichamelijk letsel wordt onder meer begrepen: verwondingen, besmettingen, ziekte, psychische schade (een erkend psychiatrisch ziektebeeld) en shockschade. Indien slechts sprake is van psychisch onbehagen / ongemak is er geen recht op smartengeld.

Daarnaast heeft een benadeelde waarvan een fundamenteel (zelfbeschikkings)recht is geschonden ook recht op smartengeld. Bijvoorbeeld als aan de ouders door een medische fout hun keuzerecht tot afbreking van de zwangerschap is ontnomen of als er een inbreuk wordt gemaakt op de integriteit van de persoon van de benadeelde.

Wie krijgt smartengeld?

In Nederland kan slechts de benadeelde / het slachtoffer zelf smartengeld claimen. Naasten, derden of nabestaanden komen niet in aanmerking voor een smartengeldvergoeding. Slechts als er sprake is van psychische schade (erkend psychiatrisch ziektebeeld) ten gevolge van een directe confrontatie met het ongeval en/of de afschuwelijke gevolgen van het ongeval (shockschade) hebben zij recht op smartengeld. Hiervan is slechts sprake in incidentele gevallen.

In de zomer van 2015 is een wetsvoorstel "Zorg en Affectieschade” ingediend waardoor (bij inwerkingtreding van de wet) naasten en nabestaanden ook een recht krijgen op een (vaste) vergoeding van smartengeld. Het is vooralsnog niet bekend of en wanneer deze wet wordt aangenomen en van kracht wordt.

Hoe bereken je de hoogte van het smartengeld?

De hoogte van het smartengeld is lastig te berekenen. De hoogte van het smartengeld wordt (door de rechter) begroot naar billijkheid.

Factoren die (voor de rechter) van belang zijn bij het vaststellen van het smartengeld zijn:

  • aard en ernst van het letsel (de belangrijkste factor);
  • mate van geleden pijn;
  • duur van het herstel;
  • mate waarin het slachtoffer zich van zijn toestand bewust is;
  • blijvende littekens en/of lichamelijke beperkingen / mate van blijvende invaliditeit;
  • de invloed op werk (arbeidsongeschikt), studie, relaties en vrijetijdsbesteding;
  • leeftijd en geslacht;
  • economische omstandigheden partijen;
  • aard van de aansprakelijkheid (bijvoorbeeld de mate van schuld bij de veroorzaker van het ongeluk of als er sprake is van opzet);
  • de bedragen die door Nederlandse rechters in vergelijkbare gevallen zijn toegekend, zoals opgenomen in de ANWB smartengeldgids.

​Voorbeelden ANWB smartengeldgids

De toegewezen bedragen zijn geïndexeerd naar 2015.

Nr. 806, rechtbank Rotterdam d.d. 19 februari 2003, blauw oog / gezicht na vechtpartij, € 386,-
Tijdens een ruzie is een man vol op zijn linkeroog en neus geslagen ten gevolge waarvan hij zwellingen had rond het oog en zijn neus was gekneusd. Tweemaal poliklinisch behandeld, volledig herstel. Circa een maand arbeidsongeschikt geweest.

Nr. 560, rechtbank Den Haag d.d. 5 juni 2002, beenlengte verschil door medische fout, € 6.770,-
Vrouw (39 jaar) wordt in verband met een beenlengte verschil van 3 cm (aangeboren afwijking) aan haar linker heup geopereerd. Na de operatie bleek haar linkerbeen 4,5 cm korter (was 3 cm) te zijn geworden door een fout van de arts. Nadien is zij nog diverse malen geopereerd om het beenlengte verschil op te heffen, wat tot een acceptabel resultaat heeft geleid. De revalidatie heeft acht maanden langer geduurd dan zonder fout nodig zou zijn geweest. Daarbij heeft zij twee maanden extra in het ziekenhuis gelegen met veel pijn.

Nr. 397, rechtbank Amsterdam d.d. 11 november 2009, whiplash na achteroprijding, € 3.315,-
Van achteren aangereden ten gevolge waarvan een vrouw een post whiplashsyndroom heeft opgelopen. De klachten waren: lage rugklachten, pijnlijke gewrichten, zenuwpijn in de vingers, handen en onderarm, oorsuizingen en vermoeidheid. Kon voor het ongeval haar beroep al niet meer uitoefenen, maar de klachten na het ongeval waren van andere aard. Na het ongeval niet meer in staat haar hobby (dansen) te beoefenen. De blijvende invaliditeit wordt vastgesteld op 5% gehele persoon.

Nr. 225, Hof Arnhem d.d. 7 december 1999, bijzonder ernstig hersenletsel na verkeersongeval, € 186.643,-
Pas afgestudeerde tandarts, 25 jaar, op de fiets aangereden door een bromfiets die hem aan de linkerkant van de rijweg tegemoet reed. Tijdlang in coma gelegen, daarna nog ongeveer zes jaar in revalidatiecentra opgenomen geweest. Talloze operaties ondergaan aan arm, hand, voet, been en heup. Hij zal nooit meer kunnen lopen. Spraakvermogen is aangetast, waardoor hij blijvend logopedische ondersteuning nodig zal hebben. Grotendeels afhankelijk van derden, ook bij alledaagse dingen als aankleden, wassen, koken e.d. Zal nooit zelfstandig kunnen wonen. In psychisch opzicht is er sprake van cognitieve stoornissen met wisselende gedragsmatige veranderingen en een zwakke geheugenfunctie. Uitgesloten dat hij op enige manier aan het economisch leven zal kunnen deelnemen. Alleen met hulp kan hij enigszins deelnemen aan het sociaal leven. Ondanks het psychisch letsel is hij zich bewust van wat hem is overkomen en van de situatie waarin hij verkeert.

Nr. 540, rechtbank Middelburg d.d. 30 augustus 2000, zeer ernstig letsel door bedrijfsongeval, € 60.551,-
Monteur valt tijdens zijn werk van een hoogte van 9,50 meter naar beneden. De gevolgen zijn verbrijzelde rechterelleboog, verbrijzelde rechterheup, meervoudige bekkenbreuk, meervoudige breuk van rechterbovenbeen, gebroken rechterknie, gescheurde milt die later moest worden verwijderd, gekneusde linkernier, nadien verwijderd, gedeeltelijke afsterving van de linker leverbol, open wond van de buik tot de onderkant van het borstbeen. Vijf maanden in het ziekenhuis verbleven, aanvankelijk op de IC waar voor zijn leven werd gevreesd, met diverse operaties. De buikwond heeft (ten tijde van het vonnis) dagelijkse verzorging nodig. Zeer onwaarschijnlijk dat hij kan terugkeren in zijn oude beroep. Door de gevolgen van het ongeval in een sociaal isolement geraakt.

Wilt u weten of u recht hebt op smartengeld en/of wat de hoogte is van het smartengeld? Neem dan gerust contact op met een van onze letselschade advocaten. Een eerste gesprek met een van onze letselschade advocaten is altijd gratis!

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: