Menu
JPR Advocaten

Kartelverbod

Economisch onderzoek heeft uitgewezen dat kartelvorming zeer lucratief kan zijn. Denk bijvoorbeeld aan het OPEC kartel dat jarenlang voor hoge olieprijzen heeft gezorgd. Partijen schakelen daarmee de concurrentie min of meer uit en kunnen daardoor hogere prijzen rekenen dan anders haalbaar zou zijn. Kartelvorming is daarom schadelijk voor de economie als geheel en de afnemers in het bijzonder. Kartels zijn er in vele soorten en maten, maar meestal worden afspraken gemaakt over prijzen, verdeling van markten en/of afnemers, te produceren hoeveelheden en dergelijke.

Zowel in Europa als in Nederland geldt een kartelverbod. Het Europese is het oudste. Het Nederlandse kartelverbod is een getrouwe kopie van het Europese.

Het kartelverbod geldt voor ondernemers en verenigingen van ondernemers. Het is dus niet van toepassing op regels die alleen de overheid kan stellen. Het kartelverbod is van toepassing op overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen, zoals het uitwisselen van concurrentiegevoelige informatie. Het Europese verbod geldt alleen bij een merkbare invloed op de handel tussen de lidstaten van de Europese Unie en/of de Europese Vrijhandelsassociatie.

Het kartelverbod geldt niet als de invloed op de mededinging onvoldoende merkbaar is. Dat is in de regel het geval als het marktaandeel van de betrokken ondernemers minder dan 10% is. Als soortgelijke overeenkomsten ook door andere ondernemers worden gehanteerd gelden andere grenzen.

Verder zijn een aantal groepen overeenkomsten onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld van het kartelverbod. Zo zijn er groepsvrijstellingen voor:

  • onderzoeks- en ontwikkelingsovereenkomsten;
  • specialisatieovereenkomsten;
  • verticale overeenkomsten;
  • technologieoverdracht;
  • verzekeringen;
  • motorvoertuigen;
  • luchtvervoer;
  • zeevervoer door lijnvaartondernemingen.


Overeenkomsten in strijd met het kartelverbod zijn van meet af aan nietig en verboden. Bij overtreding kan een geldboete worden opgelegd die kan oplopen tot 10% van de omzet over het afgelopen jaar. Niet alleen ondernemingen, maar ook de bestuurders en leidinggevende functionarissen kunnen een boete krijgen.

Nietigheid betekent dat de overeenkomst nooit geldig is geweest. Elke partij kan een beroep op deze nietigheid doen. De rechter zal een vordering tot nakoming, ontbinding of schadevergoeding in dat geval afwijzen.

Verder kunnen slachtoffers van een kartel van elke deelnemer aan het kartel schadevergoeding eisen. Met een beschikking van de Europese Commissie of de Autoriteit Consument en Markt staat het bestaan van het kartel vast en wordt vermoed dat dit schade heeft veroorzaakt. Er komt een Europese richtlijn die dergelijke procedures eenvoudiger maakt.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: