Menu
JPR Advocaten

Intellectueel Eigendom en ICT

Door de ontwikkelingen in de maatschappij en de toegenomen digitalisering worden onderwerpen als Intellectueel Eigendom, Ongeoorloofde Mededinging en ICT steeds belangrijker. Zowel ondernemers als professionals merken dat vraagstukken omtrent het Intellectueel Eigendom, Ongeoorloofde Mededinging en ICT steeds vaker opkomen. Voor velen is het echter onduidelijk wat nu precies wordt geschaard onder het Intellectueel Eigendom, Ongeoorloofde Mededinging en ICT. Zo worden Intellectueel Eigendom, Ongeoorloofde Mededinging en/of ICT ook met enige regelmaat in één zin gebruikt en soms zelfs als synoniemen. Is dit wel correct, is het Intellectueel Eigendom hetzelfde als ICT? Wat is het Intellectueel Eigendom eigenlijk en wat is ICT? Welke rol speelt het Ongeoorloofde Mededingingsrecht in dit kader?

Intellectueel Eigendom

Het intellectueel eigendomsrecht is een verzamelnaam voor alle rechten die gevestigd kunnen worden op uitvindingen, producten, (handels)namen, tekeningen, werken en merken. Het intellectueel eigendomsrecht omvat onder meer de volgende rechten:

  • Auteursrecht;
  • Databankenrecht;
  • Handelsnaamrecht;
  • Kwekersrecht;
  • Merkenrecht;
  • Modellenrecht;
  • Naburige rechten;
  • Octrooirecht;
  • Portretrecht.


De wijze waarop het intellectueel eigendomsrecht ontstaat, wordt in verschillende wetten geregeld. Zo ontstaat het auteursrecht simpelweg door het werk te maken. Het merkenrecht omvat het beeldmerk en het woordmerk. Het merkenrecht ontstaat door het registreren en het gebruiken van het merk. Een handelsnaamrecht wordt verkregen door een handelsnaam duurzaam te gebruiken. Bij het inschrijven van een onderneming bij de KvK dient de handelsnaam ook te worden geregistreerd. Voor meer informatie over een merknaam registreren of een handelsnaam registreren, kunt u contact opnemen met een van onze specialisten. Naast het registreren van een handelsnaam gaat men gelijk een domeinnaam claimen. De praktijk laat immers vaak zien dat de handelsnaam en domeinnaam gelijk zijn. Of de onderneming zijn naam als handelsnaam of als domeinnaam gebruikt, is voor een rechter vaak relevant voor de vraag of een beroep toekomt op het handelsnaamrecht. Voor het vestigen van een octrooi, zal een patentaanvraag nodig zijn. Het octrooibureau zal dan vervolgens toetsen of de uitvinding in aanmerking komt voor een octrooi. Om in aanmerking te komen voor een octrooi dient te worden voldaan aan vier wettelijke eisen: een technisch effect, nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid.

Indien een intellectueel eigendomsrecht gevestigd kan worden, heeft dit als voordeel dat de gerechtigde dan bescherming op basis van dit intellectueel eigendomsrecht toekomt. Elk intellectueel eigendomsrecht kent zijn eigen regels en eigen voorwaarden om een beroep te kunnen doen op het recht.

Ongeoorloofde mededingingsrecht

Met het intellectuele eigendomsrecht hangt het ongeoorloofde mededingingsrecht nauw samen. Het verschil met het intellectuele eigendomsrecht is dat het intellectuele eigendomsrecht vooral de individuele belangen van houders van intellectuele eigendomsrechten beschermt, terwijl het ongeoorloofde mededingingsrecht vooral met het algemene belang rekening houdt, zoals consumentenbelangen. Op grond van het ongeoorloofde mededingingsrecht kan tevens worden opgetreden tegen derden die andermans producten nabootsen. Het ongeoorloofde mededingingsrecht omvat onder meer de volgende rechten:

  • Bedrijfsgeheimen;
  • Eénlijnsprestaties;
  • Oneerlijke handelspraktijken;
  • Misleidende en vergelijkende reclame;
  • Slaafse nabootsing van producten.


Voor een geslaagd beroep op een ongeoorloofde mededingingsrecht is geen voorafgaande registratie vereist. Deze rechten ontstaan van rechtswege. De praktijk heeft geleerd dat het ongeoorloofde mededingingsrecht vaak het ultieme middel is om een product te beschermen. Zo komt het wel eens voor dat een bepaalde intellectuele eigendomsrecht is verlopen of niet is aangevraagd. In dat geval zal bijvoorbeeld moeten worden gegrepen naar het leerstuk van de slaafse nabootsing om derden te verbieden andermans producten na te bootsen.

Een beroep op het ongeoorloofde mededingingsrecht zal echter niet gemakkelijk slagen. Hiervoor zijn vaak bijzondere omstandigheden vereist en zijn de marktomstandigheden van groot belang.

ICT en Recht

ICT en recht zijn aan elkaar verbonden en zij zijn ook op elkaar van invloed. De ontwikkelingen in het ICT maken dat de ontwikkelde producten beschermd moeten worden en anderzijds zorgen de ontwikkelingen in het ICT ervoor dat bijvoorbeeld bepaalde procedures eenvoudiger worden door de toename van digitalisering.

De opvatting bestaat dat ICT ziet op het onderwerp internet. Dit is niet helemaal juist. ICT ziet met name op technologieën. Juist in de wereld van ICT vindt veel technologie plaats. De laatste jaren nemen de technologieën op het gebied van ICT een vogelvlucht. Wanneer bijvoorbeeld gekeken wordt naar wat vijf jaar geleden nog mogelijk was op een computer of telefoon en u dit afzet tegen wat vandaag de dag allemaal mogelijk is, is de conclusie logischerwijs dat ICT een belangrijke plaats inneemt in de samenleving.

ICT-recht

Veel wordt gesproken over het ICT-recht (Informatie, Communicatie en Technologierecht). Het ICT-recht is alleen geen recht als zodanig. Althans er bestaat geen apart hoofdstuk ICT-recht, maar het ICT-recht wordt door veel rechtsgebieden beheerst.
Het intellectueel eigendom en ICT-recht worden vaak in één zin genoemd. Wanneer gekeken wordt naar het ICT-recht, dan ziet dit echter op veel meer onderwerpen. Het ICT-recht omvat het intellectueel eigendomsrecht, maar ook het algemene verbintenissenrecht (overeenkomstenrecht), privacy recht en telecommunicatierecht.

Onderwerpen ICT-recht

Juist doordat veel rechtsgebieden doorwerken in ICT, neemt het onderwerp recht en ICT een aparte plek in het rechtssysteem. Daar komt bij dat het ICT-recht met name geraakt wordt door de digitalisering van onze samenleving. Dit maakt dat zich ook steeds vaker privacyvraagstukken gaan voordoen. De Wet Bescherming Persoonsgegevens blijkt vaker door te werken dan op voorhand wordt gerealiseerd.

De overeenkomsten in het ICT-recht zijn geen standaard overeenkomsten. Dit komt onder meer natuurlijk doordat de IT-wereld een eigen taal hanteert. Ook bestaat een groot verschil tussen de kennis van de klant en het IT-bedrijf. Dit zorgt vaak voor conflicten. Deze conflicten kunnen simpelweg worden voorkomen door heldere overeenkomsten te schrijven en door het toelichten van het jargon.

Daarnaast is het belangrijk ook de risico’s helder in kaart te brengen. Wat zijn nu de gevolgen op het moment dat een bepaald programma of website niet naar behoren werkt en binnen welke termijn dient de leverancier een oplossing aan te leveren? Een ICT-recht advocaat van JPR Advocaten kan als schakel tussen de klant en leverancier optreden. Door als verbindende schakel tussen de klant en leverancier op te treden, wordt voorkomen dat achteraf ontoereikende of onduidelijke overeenkomsten worden gesloten.

Intellectueel Eigendom, Ongeoorloofde Mededinging en ICT; wat kunnen wij voor u hierin betekenen?

Op het moment dat u software heeft ontwikkeld, rust hier (vaak) software auteursrecht op. Software wordt immers als werk in de zin van de Auteurswet aangemerkt. Moet u nog wat regelen op het moment dat u een derde in de gelegenheid wil stellen het werk te gebruiken? Hoe zorgt u ervoor dat de derde niet uw werk verveelvoudigd? Het opstellen van een licentieovereenkomst ligt in dit soort gevallen het meest voor de hand. Wij kunnen u adviseren bij het opstellen van een licentieovereenkomst.

Naast dat u zelf software heeft ontwikkeld, kan het ook zijn dat een werknemer onder werktijd software heeft ontwikkeld. Op wie rust dan het auteursrecht? Wie wordt aangemerkt als maker van het werk? Ook bij deze vraagstukken kunnen wij u bijstaan.
De overeenkomsten die zien op de Software as a Service (ook wel SaaS-overeenkomsten genoemd), verdienen ook specifiek aandacht. Doordat de software niet meer bij de klant zelf op de computer staat, ontstaat een sterk afhankelijke positie van de klant. In deze overeenkomsten is het van belang uitvoerig stil te staan bij de mogelijke risico’s en mogelijke oplossingen. Hoe wordt immers omgegaan met een storing van het systeem van de leverancier waardoor de klant geen gebruik kan maken van zijn software die hij wel nodig heeft voor zijn onderneming? JPR Advocaten adviseert dan ook bij het opstellen van SaaS-overeenkomsten.

Is uw intellectuele eigendomsrecht verlopen, of heeft u vergeten een intellectueel eigendomsrecht aan te vragen, dan denkt JPR met u graag 'out of the box' om de identiteit van uw product of onderneming toch te beschermen. Zo zal het ongeoorloofde mededingingsrecht vaak een vergelijkbare bescherming kunnen bieden.

Bij het aangaan van een samenwerkingsrelatie worden vaak algemene voorwaarden verstrekt. Niet alle algemene voorwaarden regelen de verhoudingen van partijen even goed. Het is dan ook goed om een kritische blik te werpen op de algemene voorwaarden, voordat de samenwerking wordt geformaliseerd. Ook hierbij kunnen wij u ondersteunen.

Wilt u een SLA opstellen of wellicht juist SaaS-overeenkomsten, onderhoudsovereenkomsten of licentieovereenkomsten, dan is het raadzaam een advocaat ICT-recht in te schakelen. De advocaten ICT-recht van JPR Advocaten kunnen u adviseren bij het opstellen van diverse overeenkomsten maar kunnen u ook ondersteunen bij vraagstukken aangaande het intellectueel eigendom en ICT.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: