Menu
JPR Advocaten

Echtscheiding

Mediator en/of advocaat?

Als u wilt scheiden kan dat in Nederland niet zonder advocaat. De advocaat is niet alleen uw adviseur, hij vertegenwoordigt u ook tijdens de echtscheidingsprocedure bij de rechtbank. Allereerst dient u echter na te denken over de vraag hoe u wilt scheiden. U hebt meerdere opties:

  • U schakelt samen met uw echtgenoot een advocaat-mediator in;
  • U schakelt een eigen advocaat in;
  • U kiest voor een echtscheiding met twee advocaten en een mediator (collaborative divorce)

Advocaat-mediator

Een echtscheiding regelen vergt, zeker indien u samen kinderen heeft, constructief overleg tussen de ex-partners. Wij adviseren daarom aan ouders om ingeval van echtscheiding een advocaat-mediator in te schakelen. U blijft immers ook na de echtscheiding ouders van uw kinderen. Als de communicatie tussen u beiden verstoord is hebt u belang bij een herstel daarvan, om problemen in de toekomst te voorkomen. Dit is niet altijd gemakkelijk. Diverse emoties spelen een rol. De mediator echtscheiding is erop getraind om de communicatie tussen (ex-)echtgenoten te herstellen. Hij zal ervoor zorgen dat er constructieve gesprekken kunnen plaatsvinden, zodat er afspraken kunnen worden gemaakt over de kinderen, de alimentatie, de verdeling enzovoorts. Die afspraken worden vastgelegd in een (echtscheidings)convenant. De echtscheidingsprocedure is dan nog slechts een formaliteit. Er hoeft geen zitting meer plaats te vinden. Ook indien u na de echtscheiding niets meer met elkaar te maken hebt, bijvoorbeeld indien u geen kinderen heeft, geniet mediation de voorkeur. Een harmonieuze echtscheiding geeft vaak minder stress, kost minder tijd en in de meeste gevallen ook veel minder geld.

Eigen advocaat

Als het voor u lastig is om samen met uw echtgeno(o)t(e) te overleggen kunt u een eigen advocaat in de arm nemen. Het voordeel van een eigen scheidingsadvocaat is dat u alles in vertrouwen kunt vertellen, zonder dat de ander partij daarbij aanwezig is. Een advocaat heeft een volledige geheimhoudingsplicht. Alles wat u zegt blijft tussen u beiden. Wat er wel en niet wordt gecommuniceerd met de wederpartij in gesprekken of per brief is onderwerp van overleg. Tijdens besprekingen met uw ex en/ of zijn advocaat, en ook tijdens een zitting bij de rechter, zal uw advocaat in beginsel voor u het woord voeren. Het nadeel hiervan is dat het contact met uw ex indirect plaatsvindt en het meestal langer duurt voordat zaken geregeld zijn. In sommige gevallen kan een zekere afstand echter noodzakelijk zijn.

Collaborative Divorce

Dit wordt ook wel “overlegscheiding” genoemd. Bij de overlegscheiding wordt, net als bij mediation, gestreefd naar een echtscheiding buiten de rechter om. Beide partijen hebben een eigen advocaat die speciaal is opgeleid voor deze goede manier van scheiden. Partijen benoemen in overleg een coach-mediator, meestal een psycholoog. Deze coach begeleidt het proces, waarin partijen worden verte-genwoordigd door hun advocaat. Dit is een uitermate veilig en zorgvuldig traject, gebaseerd op 3 principes:

  • De afspraak dat de rechter niet wordt ingeschakeld;
  • Een eerlijke en volledige gegevensuitwisseling;
  • Een oplossing waarbij ouders en kinderen de hoogste prioriteit hebben.


Het proces verloopt verder als een mediation, waarbij gesprekken plaatsvinden, afspraken worden gemaakt die in een convenant worden vastgelegd, waarna de advocaten het convenant laten bekrachtigen door de rechter en de formele echtscheiding via de rechter regelen.
Voor partijen is het prettig dat zij een advocaat hebben bij wie ze vertrouwelijk hun verhaal kwijt kunnen en aan wie zij advies kunnen vragen, zonder meteen de gang naar de rechter te kiezen. Voor nadere informatie over deze echtscheidingsvorm raadpleegt u de website www.collaborativedivorce.nl.

De echtscheidingsprocedure

Scheiden verloopt altijd via een gerechtelijke procedure. Indien u via mediation of collaborative divorce alle gevolgen van de voorgenomen echtscheiding hebt vastgelegd in een convenant, is de echtscheidingsprocedure slechts een formaliteit. Uw advocaat-mediator zal namens u beiden een verzoekschrift bij de rechtbank indienen. Bij het verzoekschrift zal hij het convenant voegen en aan de rechtbank vragen de echtscheiding uit te spreken en de onderling getroffen regelingen te bekrachtigen. Indien er kinderen zijn zal ook het ouderschapsplan worden bijgevoegd. Binnen een aantal weken zal de rechter een echtscheidingsbeschikking afgeven. Die beschikking zal uw advocaat inschrijven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar u bent gehuwd. Vanaf het moment van de inschrijving is uw huwelijk ontbonden en zijn de getroffen regelen van kracht.

Indien u niet via mediation of overleg tot een convenant komt ziet de echtscheidingsprocedure er anders uit. Uw advocaat zal dan voor u een verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank indienen. Uw echtgenoot heeft een advocaat nodig om een verweerschrift namens hem in te dienen. Na deze schriftelijke ronde vindt er een zitting plaats op de rechtbank.
Het verzoekschrift dient, als er kinderen zijn, te worden voorzien van een getekend ouderschapsplan. In een ouderschapsplan moeten in elk geval de navolgende afspraken staan:

  • De wijze waarop de zorg tussen ouders is verdeeld en de omgangsregeling is vormgegeven;
  • De wijze waarop de ouders elkaar informatie verschaffen en raadplegen over de kinderen;
  • Hoe de kosten van de kinderen over de ouders zijn verdeeld (alimentatie).


Het verzoekschrift vermeldt ook op welke wijze de kinderen zijn betrokken bij dit ouderschapsplan. Indien het u niet lukt om samen tot een ouderschapsplan te komen kunt u wel een verzoekschrift indienen, maar is de kans groot dat de rechter dit niet in behandeling neemt. De rechter wil dat u eerst de kinderzaken in overleg regelt. Hij zal uw zaak wel inschrijven maar niets doen totdat u, alsnog via overleg, al dan niet geholpen door de advocaten, een plan heeft gemaakt. Alleen als het echt niet lukt om samen tot een plan te komen, kunt u volstaan met het overleggen van andere stukken (bijvoorbeeld een niet-getekend plan) of kunt u de rechter vragen over deze zaken te beslissen.
In de praktijk wordt het steeds lastiger om de rechter te vragen hierin te voorzien. De algemene opvatting is dat u als ouders uw verantwoordelijkheid moet nemen.

Uw advocaat zal namens u een aantal nevenvoorzieningen kunnen vragen. U kunt niet alles vragen, alleen de voorzieningen die in de Wet zijn opgesomd. Dat zijn de navolgende:

  • Toekenning van een bedrag aan partneralimentatie;
  • Voorzieningen ter zake verdeling gemeenschap of verrekening huwelijkse voorwaarden;
  • Voorzieningen kinderen: gezag, omgang, hoofdverblijfplaats, kinderalimentatie;
  • Toekenning voortgezet gebruik echtelijke woning voor de duur van 6 maanden na echtscheiding;
  • Bepaling wie na echtscheiding huurder zal zijn van de woning;
  • Een andere voorziening, mits deze samenhangt met de echtscheiding en dit geen vertraging van het proces oplevert.

Nevenvoorzieningen

Partneralimentatie

Indien een van beide echtgenoten na de echtscheiding niet of niet voldoende in staat is in het eigen levensonderhoud te voorzien kan worden afgesproken dat de ander hierin bijdraagt. Indien partijen dit niet in onderling overleg kunnen vaststellen zal de rechter een berekening maken. Allereerst zal de rechter de vraag moeten beantwoorden of er recht bestaat op partneralimentatie.

Relevant is of de echtgenoot zich in redelijkheid zelf een inkomen kan verwerven. Het is dus niet alleen van belang of er daadwerkelijk inkomen wordt verworven. Het gaat om de mogelijkheden die iemand heeft. Als die mogelijkheid er niet is, of onvoldoende is, dan bestaat er in beginsel een alimentatierecht. Vervolgens is de vraag aan de orde hoe groot de behoefte is van de alimentatiegerechtigde. Ter beantwoording van die vraag speelt het gezinsinkomen dat er is ten tijde van het uiteengaan van partijen een rol. Is het inkomen in het gezin € 2000,= netto per maand dan ligt de behoefte van een alimentatiegerechtigde natuurlijk lager dan in een gezin met een inkomen van € 5000,= netto per maand. De behoefte bedraagt 60% van het voormalig gezinsinkomen, minus de kosten van de kinderen die in dat gezin wonen. Nadat de behoefte is vastgesteld wordt bekeken of en in hoeverre de alimentatieplichtige voldoende draagkracht heeft om in die behoefte te voorzien. Het kan zijn dat de draagkracht lager ligt dan de behoefte, dan wordt het bedrag aan alimentatie beperkt tot het laagste bedrag. Als de draagkracht hoger ligt dan wordt de alimentatie vastgesteld op het bedrag van de behoefte.

De duur van de partneralimentatie bedraagt thans nog maximaal 12 jaar na echtscheiding. Een Kamermeerderheid van VVD, PvdA en D66 vindt het systeem echter achterhaald. Alimentatie zou meer een vangnet moeten worden zodat terugkeer naar de arbeidsmarkt wordt gestimuleerd. In een wetsvoorstel dat in juni 2015 door de Tweede Kamer werd ingediend staat onder meer opgenomen dat de duur van de partneralimentatie wordt ingekort naar de helft van het aantal jaren dat de partners getrouwd zijn geweest, met een maximum van vijf jaar. Bovendien hoeft er geen partneralimentatie te worden afgedragen als het huwelijk korter heeft geduurd dan drie jaar en gaat het totaalbedrag aan alimentatie omlaag. Inflatie heeft geen invloed meer op de hoogte van het alimentatiebedrag. Ook het krijgen van een nieuwe partner heeft geen invloed op de duur van de alimentatie. In het wetsvoorstel is een aantal uitzonderingen opgenomen:

  • In geval een huwelijk langer heeft geduurd dan 15 jaar waarbij de alimentatieontvanger binnen nu en tien jaar de AOW-leeftijd bereikt. De alimentatieduur kan dan worden verlengd tot maximaal tien jaar;
  • In geval van jonge kinderen behoudt een ex-partner het recht op partneralimentatie totdat het jongste kind de leeftijd van 12 jaar bereikt.


Verwacht wordt dat het voorstel over circa één jaar Wet wordt.

Verdeling/ verrekening

De rechter kan op verzoek de wijze van verdeling van de gemeenschap bepalen of vaststellen op welke wijze de huwelijkse voorwaarden moeten worden afgewikkeld. Het is van groot belang dit verzoek zo concreet mogelijk te formuleren. Het verzoek moet goed zijn onderbouwd met bewijsstukken. Zo niet, dan wordt het afgewezen.

Kindervoorzieningen

De rechter kan, indien het partijen niet is gelukt om samen tot een ouderschapsplan te komen, voorzieningen treffen over ouderlijk gezag, omgangsregeling, hoofdverblijfplaats en kinderalimentatie. Ten aanzien van het ouderlijk gezag geldt dat ouders dit in beginsel na de echtscheiding samen blijven uitoefen. Alleen in zeer uitzonderlijke situaties zal de rechter het gezag aan een van hen opdragen. De rechter bepaalt op verzoek wel waar de kinderen na de echtscheiding hun hoofdverblijfplaats zullen houden. Dat kan slechts op één adres. Ouders met co-ouderschap kunnen afspreken ieder tenminste een kind in te schrijven zodat zij beiden kunnen profiteren van daarmee samenhangende fiscale voordelen. Ook zal de rechter op verzoek een omgangsregeling vaststellen tussen de ouder en het kind dat niet dagelijks bij die ouder verblijft. Het belang van het kind staat daarbij te allen tijde voorop. De rechter zal maatwerk leveren en niet gauw de “standaardregeling” opleggen van een weekend per 14 dagen. Er wordt tegenwoordig veel beter dan vroeger gekeken naar de mogelijkheden van de ouders en de wensen van de kinderen. Een kind van 12 jaar of ouder wordt door de rechter opgeroepen voor een gesprek en zal naar zijn/ haar mening worden gevraagd.

Met betrekking tot de woning

Ieder der echtgenoten kan aan de rechter vragen om het voortgezet gebruik van de echtelijke woning en de inboedel. Dit kan voor een maximale periode van zes maanden na de echtscheiding. Voorwaarde is dat de echtgenoot die dit vraagt op het tijdstip van het verzoek wel in de woning woont. Voor het gebruik van de woning moet een redelijke vergoeding worden betaald. Redelijk kan ook nihil zijn. Vaak wordt voor de vaststelling van een redelijke vergoeding aangeknoopt bij de waarde van de woning, indien sprake is van een koopwoning. Een vergoeding van 4% per jaar over het aandeel in de overwaarde van de andere echtgenoot is een veelgebruikte rekenmethode. Bij mede-eigendom komt dit dus neer op 2% van de overwaarde.

Is de echtelijke woning een huurwoning dan kan de rechter bepalen wie na de echtscheiding mag blijven huren. De rechter zal een belangenafweging maken. De verhuurder dient de uitkomst te allen tijde te accepteren.

Andere voorzieningen

De rechter kan ook andere voorzieningen vaststellen. Deze voorzieningen moeten voldoende samenhangen met de echtscheiding en bovendien geen onnodige vertraging opleveren. Gedacht kan worden aan voorzieningen met betrekking tot de verrekening van de kosten van de huishouding in huwelijkse voorwaarden. Of het verzoek een voorschot vast te stellen op de verdeling.

Voorlopige voorzieningen

In aanloop naar een echtscheiding is de situatie tussen de echtgenote vaak al veranderd. Het blijkt lastig te zijn de samenwoning voort te zetten. Soms is het moeilijk om te komen tot het maken van voorlopige afspraken. Wie gaat er tijdelijk elders wonen? Wat spreken we af over de kinderen? En hoe wordt omgegaan met de kosten van de huishouding en de kinderen? Indien het niet lukt om hierover constructief te spreken kan de rechter worden gevraagd voorzieningen te treffen. De navolgende voorlopige voorzieningen zijn mogelijk:

  • Bepaling wie van de echtgenoten in de woning woont (met bevel aan de ander de woning te verlaten);
  • Bepaling aan wiens zorg de kinderen voorlopig worden toevertrouwd;
  • Bepaling van een bedrag aan kinderalimentatie;
  • Verdeling zorgtaken en/ of vaststelling omgangsregeling, en regeling inzake verschaffen informatie;
  • Vaststelling van een bedrag aan partneralimentatie.


Alle voorzieningen die de rechter vaststelt gelden voor de duur van het echtscheidingsgeding. Het is verplicht om de echtscheidingsprocedure binnen vier weken nadat de beschikking voorlopige voorzieningen is gewezen te starten. Anders vervallen de voorlopige voorzieningen weer.

Beëindiging samenleving

De Wet kent geen speciale regels voor samenlevers. Er is geen gemeenschap van goederen, geen financiële zorgplicht en geen pensioenverevening. Veel van deze wettelijke gevolgen van een huwelijk kun je bij huwelijkse voorwaarden uitsluiten. Maar dat geldt niet voor partneralimentatie. Bij samenleving weet je zeker dat er geen wettelijke verplichting is tot het betalen van partneralimentatie. Uiteraard kunnen de partners hierover in een overeenkomst wel afspraken maken.

Samenlevers zijn dus aangewezen op de regels van het algemene recht. Zo zijn er regels indien je gezamenlijk eigenaar bent van een huis. Of samen ouders bent van een kind. Ouders met kinderen die samenleven kunnen over de kinderen samen het gezag uitoefenen. Zij kunnen het gezamenlijk ouderlijk gezag aanvragen bij het gezag register van de rechtbank. Indien een van beiden niet wil meewerken kan de rechter worden gevraagd om hierover te beslissen. De rechter wijst dit vrijwel in alle gevallen toe, behoudens zeer uitzonderlijke omstandigheden.

Indien samenlevers uit elkaar gaan is er geen echtscheidingsprocedure. Er worden dus ook geen nevenvoorzieningen vastgesteld. En een procedure voorlopige voorzieningen behoort evenmin tot de mogelijkheden. Zij zijn wel verplicht om na de verbreking van hun samenleving een ouderschapsplan te maken. Dit wordt echter niet gecontroleerd.

Samenlevende ouders hebben de mogelijkheid om een art.1:253a BW-procedure te voeren. In deze procedure kan de rechter op verzoek van de ouder(s) een regeling treffen met betrekking tot het ou-derlijk gezag, zoals bijvoorbeeld:

  • Toedeling van zorg- en opvoedingstaken;
  • Tijdelijk verbod om contact te hebben met een kind;
  • Beslissing waar het kind zijn hoofdverblijf heeft;
  • Wijze waarop informatie wordt verschaft aan de ouder bij wie het kind niet woont;
  • Recht op informatie over het kind van ‘derden’ (bijvoorbeeld school of arts).

Kosten

Een scheiding kan een kostbare aangelegenheid worden indien echtgenoten zelf niet in staat zijn afspraken met elkaar te maken. Om die reden is aan te bevelen met elkaar in gesprek te gaan. Als dit moeilijk gaat kun je de echtscheiding via mediation regelen. De mediator zal ervoor zorgen dat het maken van afspraken over de gevolgen van de echtscheiding mogelijk is.

Onze tarieven stellen wij in gezamenlijk overleg met u vast. JPR Advocaten verleent geen rechtsbijstand aan on- of minder vermogenden die in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand (de zogeheten toevoeging). Indien u wilt weten of u hiervoor in aanmerking komt kunt u de website www.rvr.org raadplegen.

Naast de advocaatkosten betaalt u thans een griffierecht van € 287,= voor de indiening van een verzoekschrift tot echtscheiding. Dit bedrag wordt jaarlijks aangepast.

Wij willen u graag helpen bij uw echtscheiding. U kunt te allen tijde met een van ons een afspraak maken voor een vrijblijvend gesprek. U kunt ons ook raadplegen voor juridisch advies (second opinion) indien u reeds een advocaat of mediator hebt ingeschakeld.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: