Menu
JPR Advocaten

Beslaglegging

Executierecht

Procesrecht bevat niet alleen regels voor een procedure, maar ook regels voor de tenuitvoerlegging van de uitspraak in een procedure. Anders blijft die uitspraak een papieren tijger. In burgerlijke zaken is alleen een gerechtsdeurwaarder bevoegd tot gedwongen tenuitvoerlegging (“executie”). De deurwaarder heeft daarvoor de zogenaamde grosse van de uitspraak nodig. Dat is een kopie van de uitspraak met bovenaan de woorden “In naam van de koning” en onderaan “uitgegeven voor grosse” en de handtekening van de griffier. Pas dan kan hij daadwerkelijk tot beslaglegging overgaan.

Soorten beslag

• Conservatoir (bewarend) beslag
• Executoriaal (uitvoerend) beslag
• Verhaalsbeslag
• Derdenbeslag
• Beslag tot levering of afgifte
• Maritaal beslag
• Vreemdelingenbeslag
• Bewijsbeslag

Conservatoir beslag

Als uw wederpartij met de buit aan de haal dreigt te gaan voordat u een uitspraak van de rechter heeft, kunt u conservatoir beslag laten leggen. Daarvoor is verlof van de voorzieningenrechter van de rechtbank nodig. Alleen een advocaat kan dat verlof verzoeken. Na de beslaglegging moet u binnen 14 dagen een procedure beginnen over de vordering waarvoor u beslag laat leggen. Met een conservatoir beslag mag uw wederpartij niet meer over het goed beschikken, maar u krijgt (nog) niets. Pas als de rechter uw vordering toewijst gaat het beslag over in een executoriaal beslag en kunt u verhaal nemen. Als u echter verliest bent u zonder meer aansprakelijk voor de schade die het gevolg is van het beslag. Deze schade kan behoorlijk oplopen. De rechter kan een beslag in kort geding opheffen als de wederpartij aantoont dat u geen vordering heeft. Dat lukt vrijwel nooit. De enige remedie is het stellen van een bankgarantie. Daarmee bent u beter af, vooral als uw tegenpartij failliet gaat.

Vrees voor verduistering

Voor sommige conservatoire beslagen is “gegronde vrees voor verduistering” vereist. Dit is niet verduistering in de strafrechtelijke zin, maar hiermee wordt gedoeld op concrete aanwijzingen dat de eigenaar gaat vervreemden.

Executoriaal beslag

Beslaglegging is executoriaal als u beschikt over een uitspraak van de rechter waarin uw vordering is toegewezen. Meestal gaat het om de betaling van een geldsom, maar het kan ook de afgifte van een zaak of de levering van een goed betreffen. Beslaglegging kan ook op basis van een dwangbevel van een overheidsinstantie of een notariële akte met een schuldbekentenis.

Verhaalsbeslag

Een verhaalsbeslag dient om geld te krijgen. Daarvoor moeten in beslag genomen zaken eerst openbaar worden verkocht (geveild). Dit doet de deurwaarder met uitzondering van onroerende zaken en te boek gestelde schepen, die door een notaris moeten worden geveild. Uit de opbrengst worden eerst alle kosten betaald; de netto opbrengst wordt aan de beslaglegger uitgekeerd tot het bedrag waar hij recht op heeft. De rest gaat naar de eigenaar.

Derdenbeslag

Beslaglegging onder derden, zoals een bank, de werkgever of een uitkeringsinstantie komt het meeste voor. Bij beslaglegging op een periodieke uitkering, zoals loon of een uitkering, geldt een beslagvrije voet. Deze is gelijk aan 90% van de toepasselijke bijstandsnorm met soms een toeslag. Het beslag blijft liggen totdat alle kosten en de vordering van de beslaglegger volledig zijn voldaan.

Beslag tot levering of afgifte

Als het afgifte van roerende zaken betreft neemt de deurwaarder de zaken mee en geeft deze aan de beslaglegger. Een beslag tot levering van een ander goed kan alleen conservatoir worden gelegd. De levering zal langs andere weg moeten worden afgedwongen. Dit kan bijvoorbeeld doordat het vonnis bepaalt dat het zo nodig in de plaats treedt voor de medewerking aan de levering. Dit heet reële executie.

Maritaal beslag

Echtgenoten en geregistreerde partners kunnen bij echtscheiding conservatoir beslag op alle gemeenschappelijke goederen laten leggen om te zorgen dat deze niet verdwijnen voordat men aan verdeling toekomt. Het beslag op een goed vervalt vanzelf zodra het wordt verdeeld.

Vreemdelingenbeslag

Beslaglegging ten laste van een vreemdeling zorgt dat de Nederlandse rechter bevoegd wordt in een procedure tegen deze vreemdeling in gevallen waarin een Europese Verordening of een verdrag niet anders bepaalt.

Bewijsbeslag

In bepaalde gevallen kan conservatoir beslag worden gelegd op bewijsmiddelen bij de wederpartij. Dit kunnen computerbestanden, documenten, monsters, foto’s of andere zaken zijn. De rechter zal vervolgens moeten uitmaken of de beslaglegger recht heeft op deze bewijsmiddelen. Zo ja, dan mag de deurwaarder deze aan de beslaglegger geven. Anders moet hij deze teruggeven aan de beslagene.

Beslagobjecten

De wet kent regels voor de volgende beslagobjecten:

• Roerende zaken die geen registergoederen zijn;
• Onroerend goed;
• Te boek gestelde schepen en luchtvaartuigen;
• Vorderingen en zaken die zich onder derden bevinden (bank, loon, uitkering e.d.);
• Aandelen, andere effecten en rechten aan order of toonder;
• Uitkeringen uit een verzekering.

Gerechtelijke bewaring

Uitgangspunt bij beslaglegging is dat de in beslag genomen zaak blijft bij degene bij wie het in beslag genomen wordt. Dit geldt zeker voor conservatoir beslag. De voorzieningenrechter kan op verzoek van de beslaglegger verlof verlenen om de zaak in bewaring te geven bij een gerechtelijk bewaarder. Dit moet een onafhankelijke natuurlijke persoon zijn (dus niet een B.V.) De beslaglegger moet instaan voor de kosten. Zeker als de bodemprocedure lang loopt kunnen deze kosten hoog oplopen. Bij een executoriaal beslag neemt de deurwaarder de zaak onder zich zodra dat voor de veiling nodig is.

Andere beslagleggers

• De politie, bijzondere opsporingsdiensten zoals de FIOD-ECD en de Officier van Justitie kunnen beslag leggen in strafzaken.
• De Belastingdienst heeft eigen deurwaarders die beslag mogen leggen in belastingzaken.

Termijnen en formaliteiten

Beslaglegging luistert nauw. Er gelden strikte termijnen en formaliteiten. Als daar niet aan wordt voldaan is het beslag nietig. Zo gelden er termijnen voor:

• De mededeling van beslaglegging aan de partij tegen wie het is gericht;
• Het instellen van de eis in de hoofdzaak bij conservatoir beslag;
• De mededeling aan de derde beslagene dat de eis in de hoofdzaak is ingesteld;
• De mededeling van beslaglegging op onroerende zaken aan de hypotheekhouder.

Onrechtmatig beslag

Beslagrecht kent vele formaliteiten en strikte termijnen op straffe van nietigheid van het beslag. Een nietig beslag is meestal onrechtmatig. Een beslag kan ook onrechtmatig zijn als het niet nodig is of als het wordt gelegd met een ander doel dan waarvoor het is bestemd. Anders gezegd: beslag leggen alleen maar om iemand dwars te zitten of schade te berokkenen is onrechtmatig. Een beslag is tenslotte zonder meer onrechtmatig als de vordering waarvoor het is gelegd definitief door de rechter wordt afgewezen. Een onrechtmatig beslag verplicht de beslaglegger tot schadevergoeding. Een advocaat is meestal onmisbaar om geen dure brokken te maken.

Meer weten over onze dienstverlening?
Neem contact op
Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: