Menu
JPR Advocaten

Vermogen en schulden verdelen bij echtscheiding

Geschreven op 9 april 2014  •  Auteur: Marthe Ceelen
Vermogen en schulden verdelen bij echtscheiding

Indien je in Nederland trouwt en van te voren niet naar de notaris bent geweest, ben je in gemeenschap van goederen gehuwd. Dat betekent dat alles dat je voor het huwelijk had gemeenschappelijk wordt. Maar ook in het huwelijk ontvangen erfenissen en schenkingen zijn gemeenschappelijk, indien er in het testament of bij de schenking niet bepaald is dat deze alleen voor het eigen kind is en niet zal vallen in de gemeenschap van goederen, waarin dit kind gehuwd mocht zijn, de zogenaamde uitsluitingsclausule.

Bij een echtscheiding, waarbij de partners in gemeenschap van goederen waren gehuwd, moet gedeeld worden bij helfte. Dus een erfenis of schenking zonder uitsluitingsclausule gaat dan ineens voor de helft naar de ander. Ook onbekende schulden, die één van de partners bij scheiding ineens al voor het huwelijk bleek te hebben of tijdens het huwelijk was aangegaan, moeten gedeeld worden.

Dit kan worden voorkomen door voor het huwelijk huwelijkse voorwaarden te laten opstellen bij de notaris. In huwelijkse voorwaarden kunnen echtparen van de gemeenschap van goederen afwijken en hun eigen regels opstellen. Vroeger waren er veel huwelijkse voorwaarden die een koude uitsluiting inhielden. Ieder behield zijn eigen inkomen en vermogen en bij scheiding hoefde er niets verdeeld te worden.

Bij een echtscheiding ontving de vrouw vaak niets. Het notariaat bedacht hiervoor in de jaren 50 het periodiek verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden waarbij het vermogen dat voor het huwelijk reeds aanwezig was niet wordt verdeeld. Dit geldt tevens voor schenkingen en erfenissen tijdens het huwelijk.

Alleen dat wat tijdens het huwelijk wordt verdiend, wordt verdeeld. Je moet dan wel periodiek - in de huwelijkse voorwaarden staat dan beschreven dat dit jaarlijks moet - samen afrekenen. Het geld dat over is op 31 december moet dan gelijkelijk tussen de echtgenoten verdeeld worden. Maar wie gaat, in een goed huwelijk, ieder jaar na wat er over is om te verdelen? Vrijwel niemand.

Hierdoor ontstond er veel jurisprudentie van de Hoge Raad. Men was vaak op huwelijkse voorwaarden gehuwd om de eigen onderneming of het familiekapitaal bij een scheiding veilig te stellen. Door met geld, dat over is, de lening, die is aangegaan voor oprichting van de onderneming, af te lossen, zorgde men er voor dat de waarde van de onderneming bij helfte gedeeld moet worden.

En een huis wat al voor het huwelijk in het bezit van één der echtgenoten was, waarbij de echtgenoten op huwelijkse voorwaarden zijn gehuwd met een zogenaamd periodiek verrekenbeding, is dus geen garantie dat er met betrekking tot het huis niets verrekend hoeft te worden.
Indien de hypotheek van het huis is afgelost met inkomen dat over was en het huis op het moment van het huwelijk een gelijke waarde had als de hoogte van de hypotheek, betekent dat bij een echtscheiding - indien niet jaarlijks periodiek is verrekend - de waarde van het huis bij helfte gedeeld moet worden.
Een verbouwing met inkomen dat over was en niet jaarlijks is verrekend van een huis dat één der echtgenoten toebehoort, maakt ook dat de waardestijging, die is gerealiseerd met die verbouwing, voor de helft met de andere echtgenoot gedeeld moet worden.
Tevens moet er gekeken worden naar niet uitgekeerde bedrijfswinsten, de prijsstijging van de echtelijke woning en beleggingswinsten of -verliezen. Doordat mensen doorgaans niet van hun gehele huwelijk alle financiële gegevens bewaren, is vaak niet aan te tonen hoe een verbouwing is gefinancierd of met welk geld een hypotheek of lening is afgelost.
Volgens de jurisprudentie van de Hoge Raad - hetgeen later in de wet is opgenomen - wordt het aanwezige vermogen dan vermoed te zijn gevormd uit vermogen dat verrekend had moeten worden. Als gevolg daarvan had ieder dan vaak recht op de helft van het aanwezige vermogen. Dat wat men juist had willen voorkomen met huwelijkse voorwaarden, mislukte dus.

Eind 2013 kwam in het nieuws dat de VVD, PvdA en D66 wetsvoorstellen willen indienen, waarbij bij een huwelijk het vermogen en schulden voor het huwelijk van degene blijft van wie het was en ontvangen erfenissen en schenkingen tijdens het huwelijk niet meer gedeeld hoeven worden. De meeste mensen vinden dit het eerlijkst. Indien dit wet zou worden, moet er wel goed geadministreerd worden wat er allemaal voor het huwelijk aanwezig was en wat er tijdens het huwelijk aan schenkingen en nalatenschappen werd verkregen. Indien dit niet goed is vastgelegd en/of niet meer is aan te tonen, komt het toch neer op gemeenschap van goederen. Laat daarom, zo lang dit geen wet is, je huwelijkse voorwaarden beoordelen door een advocaat. In het geval van een echtscheiding voorkom je onaangename verrassingen.

De rekening na 30 jaar


Marthe Ceelen
Mr. M.M.H. Ceelen

Marthe Ceelen is advocaat bij JPR Advocaten en werkzaam in het Familierecht. Haar specialisaties binnen dit rechtsgebied zijn: alimentatie, echtscheiding, huwelijksvermogensrecht, mediation en erfrecht. Marthe is sinds 1993 actief als advocaat.

Contact opnemen met JPR

Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: