Menu
JPR Advocaten

Scheiden zonder rechter

Geschreven op 10 april 2014  •  Auteur: Janneke Kalk
Scheiden zonder rechter

Op 9 december 2013 vroeg staatssecretaris Teeven aan de Raad voor rechtspraak advies uit te brengen over het concept-wetsvoorstel Scheiden zonder rechter. Het concept-wetsvoorstel maakt het mogelijk de echtscheiding uit te spreken zonder tussenkomst van de rechter als er geen kinderen bij betrokken zijn en partners overeenstemming hebben bereikt over de gevolgen van de echtscheiding. De ambtenaar van de burgerlijke stand zal dan bevoegd worden de echtscheiding uit te spreken.

Zowel vanuit de advocatuur als vanuit de Raad voor rechtspraak is er de nodige kritiek op dit concept-wetsvoorstel. De achterliggende gedachte van het wetsvoorstel is dat het voor mensen mogelijk moet zijn hun echtscheiding sneller en eenvoudiger te regelen. Het is echter de vraag of dit daadwerkelijk bewerkstelligd wordt. De Raad voor rechtspraak wijst erop dat er een taak van de ambtenaar van de burgerlijke stand ligt om partijen te wijzen op de financiële gevolgen van de echtscheiding en de mogelijkheid van juridische bijstand. Het is echter de vraag of je dit van een ambtenaar van een burgerlijke stand kunt verwachten.

De Raad voor rechtspraak merkt terecht op dat het risico aanwezig is dat echtgenoten sneller dan wenselijk en mogelijk vanuit een ongelijke positie tot een echtscheiding komen en de gevolgen van de echtscheiding niet of onvoldoende regelen, nu zij niet eerst verplicht zijn zich te wenden tot een advocaat, die hen kan wijzen op de gevolgen van een echtscheiding. Thans is de situatie zo dat wanneer een echtscheiding gerealiseerd moet worden een (gemeenschappelijk) verzoek tot echtscheiding ingediend moet worden door een advocaat. De gevolgen van de echtscheiding zal de advocaat met partijen besproken hebben waarna zij tot voor hen passende afspraken kunnen komen.

Wanneer mensen in een emotioneel proces zitten, wat een echtscheiding vaak is, kan het aantrekkelijk lijken om via een eenvoudig traject een en ander te regelen. Mensen hebben een besluit genomen en willen vaak op korte termijn de zaken regelen, om zo het ‘boek te kunnen sluiten’. Maar de ervaring leert dat het verstandig kan zijn om juist dan soms op de rem te trappen en de verschillende scenario’s door een deskundige, een advocaat, te laten bekijken.

Daarnaast moeten partijen beseffen dat een ambtenaar van de burgerlijke stand alleen de echtscheiding uitspreekt en dus geen nevenvoorzieningen treft bijvoorbeeld ten aanzien van de verdeling van de gemeenschap van goederen, de afwikkeling van de huwelijks voorwaarden, alimentatie of de pensioenrechten.

Indien partijen voor deze weg kiezen en zij hebben de tussen hen gemaakte afspraken opgenomen in een convenant, dan wordt een dergelijk convenant niet voorzien van een zogenaamde executoriale titel. Het verkrijgen van een executoriale titel kan van groot belang zijn indien er alimentatie betaald moet worden en de onderhoudsplichtige op een bepaald moment niet meer betaalt. Zonder executoriale titel kan er dan geen (loon)beslag worden gelegd.

Het concept-wetsvoorstel is een bezuinigingsmaatregel. Of het daadwerkelijk de gewenste bezuinigingen oplevert moet men zich afvragen. Er zullen geen griffierechten betaald hoeven te worden maar wel legeskosten. Scheiden via de ambtenaar zal slechts voor een kleine groep aantrekkelijk kunnen zijn. Het gaat dan voornamelijk om mensen die een gelijkwaardig inkomen uit loondienst hebben, min of meer in dezelfde financiële positie verkeren en geen gezamenlijk onroerend goed bezitten.
Een ander risico dat zich in het verleden voordeed bij de flitsscheiding, is of de scheiding via de ambtenaar wel altijd in het buitenland erkend wordt.






Janneke Kalk
Mr. J.G. Kalk

Janneke Kalk is advocaat bij JPR Advocaten en werkzaam in het Familierecht. Haar specialisaties binnen dit rechtsgebied zijn: mediation, alimentatie, adoptie, gezag en omgang, echtscheiding en huwelijksvermogensrecht. Janneke is sinds 2000 actief als advocaat.

Contact opnemen met JPR

Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: