Menu
JPR Advocaten

Hyperlink voldoende?

Geschreven op 21 maart 2013  •  Auteur: Pascal Hulsegge
Hyperlink voldoende?

Is voldaan aan het citaatrecht als via een hyperlink wordt verwezen naar de bronwebsite?

Citaatrecht
De auteursrechthebbende heeft het uitsluitende recht om zijn werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Zonder toestemming van de auteursrechthebbende mogen derden het beschermde werk dus niet openbaar maken en verveelvoudigen. Het citaatrecht vormt op dit uitsluitend recht van de auteursrechthebbende een uitzondering. Citeren is op grond van artikel 15a Auteurswet toegestaan mits voldaan wordt aan de vier cumulatieve vereisten:

  • het werk waaruit geciteerd wordt is rechtmatig openbaar gemaakt;
  • het citeren is in overeenstemming met wat naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is en het aantal en de omvang van de geciteerde gedeelten is door het te bereiken doel gerechtvaardigd;
  • de persoonlijkheidsrechten van de maker worden in acht genomen; en
  • voor zover redelijkerwijs mogelijk wordt de bron, waaronder de naam van de maker, op duidelijke wijze vermeld.

Casus
In de kwestie waar de kantonrechter te Arnhem (LJN: BY9264) zich over boog was het volgende aan de orde. Een professioneel fotograaf werd geconfronteerd met een beheerder die nieuwsberichten met zijn foto’s zonder zijn toestemming en zonder vermelding van zijn naam citeerde op zijn website “Ik hou van Breda”. Via deze website wilde de beheerder inzage geven in wat er leeft en te doen is in Breda. De berichten die werden geplaatst op de website bestonden uit een koptekst - tevens hyperlink - boven een klein deel van de tekst uit het oorspronkelijke nieuwsbericht en plaatste daarbij een miniatuurversie van de bij dit nieuwsbericht behorende foto. Via de koptekst werd de bezoeker doorgelinkt naar de website waarop het oorspronkelijke nieuwsbericht en de daarbij behorende foto was opgenomen. Bij de meeste foto’s op deze website was de naam van de betreffende fotograaf vermeld.

De fotograaf stelt dat er sprake is van inbreuk op zijn auteursrechten, doordat er zonder zijn toestemming en zonder vermelding van zijn naam gebruik werd gemaakt van zijn foto’s en vordert schadevergoeding. Volgens de beheerder van de website was hiervan geen sprake. Hij vermeldde via de hyperlink de volledige en oorspronkelijke bron en beriep zich op het citaatrecht ex artikel 15a Auteurswet.

De kantonrechter te Arnhem gaat vervolgens na of aan alle vier vereisten ex artikel 15a Auteurswet is voldaan. De kantonrechter gaat ervan uit dat de nieuwsberichten met de bijbehorende foto’s van de fotograaf waaruit de beheerder heeft geciteerd, rechtmatig openbaar zijn gemaakt op de achterliggende externe nieuwswebsites. Aan het eerste vereiste is daarmee voldaan.

Voor wat betreft het tweede vereiste oordeelt de rechter dat het werk waarin de foto’s van de fotograaf waren opgenomen, een nieuwsoverzicht op de website van de beheerder betreft. De foto’s zijn nieuwsfoto’s die betrekking hebben op nieuwsfeiten die beschreven zijn in de daarbij behorende nieuwsberichten. De nieuwsberichten zijn ook in combinatie met de daarop betrekking hebbende foto op de achterliggende externe nieuwswebsites gepubliceerd. De foto’s kunnen worden beschouwd als een beeldende beschrijving en ondersteuning van de inhoud van de desbetreffende nieuwsberichten en hebben hierdoor een duidelijke functie bij de overgenomen tekst in het nieuwsoverzicht. De foto’s maakten het nieuwsbericht namelijk extra goed herkenbaar voor de lezer en gaven een indruk van het achterliggende nieuwsartikel. De lezer werd, door op de hyperlink te klikken, doorgestuurd naar het originele nieuwsbericht. De miniatuurfoto’s konden daarom, zo stelde de kantonrechter, samen met het daarbij behorende gedeelte uit de tekst redelijkerwijs beschouwd worden als een geheel dat ertoe strekt om aan de lezer een indruk van de desbetreffende nieuwsartikelen te geven. Kortom, ook aan het tweede vereiste is voldaan.

Tot slot moet de kantonrechter nog beoordelen of aan het derde en vierde vereiste is voldaan. Uit het derde vereiste volgt dat de persoonlijkheidsrechten van de maker van de foto gerespecteerd moeten worden. Dit houdt onder meer in dat bij het citeren van de foto de naam van de maker vermeld moet worden. Echter, als gevolg van het vierde vereiste is vermelding van de bron waaraan het beeldcitaat is ontleend, waaronder de naam van de maker van de foto, alleen vereist als dat redelijkerwijs mogelijk is. Dat betekent onder meer dat naamsvermelding niet noodzakelijk is als deze niet in de bron voorkomt.

De kantonrechter is van oordeel dat, ook al was op de bronwebsite de naam van de fotograaf als de maker van een of meer foto’s vermeld (zodat de naam dus bekend was bij de beheerder), van de beheerder redelijkerwijs niet kon worden verwacht om naast de bronvermelding, die bij alle beeldcitaten duidelijk was opgenomen, ook de naam van de fotograaf als de maker van de foto(‘s) te vermelden. De reden daarvan was dat door de wijze waarop de citaten met de hyperlink in het nieuwsoverzicht waren opgenomen, de lezer op een vrij eenvoudige en vanzelfsprekende wijze alsnog bekend zou raken met de naam van de fotograaf als de maker van de foto. De kantonrechter is van oordeel dat in de gegeven omstandigheden naar alle redelijkheid ook aan de vereisten van bronvermelding ex artikel 15a Auteurswet is voldaan.

Conclusie
Uit deze uitspraak kan worden afgeleid dat een (beeld)citaat in een nieuwsoverzicht, waarbij een hyperlink naar het oorspronkelijke nieuwsbericht en de oorspronkelijke foto is geplaatst, een geldige bronvermelding ex artikel 15a Auteurswet kan opleveren. Uit de uitgebreide toets door de kantonrechter volgt echter ook dat de mogelijkheid om een beroep op dit artikel te kunnen doen, sterk afhankelijk is van alle specifieke omstandigheden van het geval.


Pascal Hulsegge
Mr. P. Hulsegge

Pascal Hulsegge is advocaat bij JPR Advocaten in Deventer en werkzaam in het Arbeidsrecht en Ondernemingsrecht. Haar specialisaties binnen deze rechtsgebieden zijn: CAO-recht, medezeggenschap, individueel- en collectief ontslag en intellectueel eigendom. Pascal is sinds 2005 actief als advocaat.

Contact opnemen met JPR

Op de hoogte blijven?
Meld u aan voor de nieuwsbrief: