19-10-2011
Inhoud:
Voor het uitvoeren van bouwprojecten zijn veel vergunningen nodig. Langzame verlening hiervan werkt verlammend. De vertraging is niet alleen maatschappelijk ongewenst, maar veroorzaakt ook veel schade bij opdrachtgevers, bouwers en ontwikkelaars.
In het verleden werd de oorzaak voor vertraging vaak gezocht bij procederende burgers en actiegroepen. Onderzoek van de Bond van Nederlandse Architecten, maar ook van de overheid zelf leerde dat ook de vergunningverlener zelf vaak erg traag is.
Maatregelen voor versnelling procedures
De wetgever heeft door het verkorten van procedures, in bijvoorbeeld de Crisis- en Herstelwet, een oplossing willen bieden. Met de Wet Dwangsom en Beroep bij Niet Tijdig Beslissen is een meer dwingende regeling gegeven: als een overheid niet binnen de wettelijke termijn beslist kan de aanvrager haar in gebreke stellen waarna een dwangsom gaat lopen. De overheid raakt per dag vertraging een bedrag verschuldigd aan de aanvrager tot een totaalmaximum van € 1.260,00. Daarnaast kan dan zonder bezwaar direct in beroep worden gegaan tegen het niet verlenen van de vergunning. Een uitgebreidere uitleg en een formulier om de overheid in gebreke te stellen is te vinden via de site van de Rijksoverheid. Klik hier voor een link naar deze pagina.
Beperkte oplossing
Deze regeling biedt echter slechts een beperkte oplossing. Als eerste kan een rechter niet zelf een beslissing nemen op een vergunningaanvraag en zal hoogstens, nu eventueel met een hogere dwangsom, oordelen dat de overheid nu toch echt een besluit moet nemen. Daarnaast is een bedrag van € 1.260,00 natuurlijk te laag, vooral in relatie tot de vertragingsschade. Ook bestaat de kans dat de betreffende overheid om aan de termijn te ontkomen dan maar afwijzend besluit op de aanvraag, zoals bleek uit een eerste evaluatie van de werking van de wet. Dit kan in een gerechtelijke procedure misschien wel recht worden gezet maar de vertraging wordt er niet minder op.
Duidelijk is dat vertragingsschade groot kan zijn. In een arrest van 22 oktober 2010 oordeelde de Hoge Raad over een zaak waarin een, inmiddels failliete, projectontwikkelaar door trage afwikkeling van een bezwaar een schade van € 126.033,47 leed: zij kreeg de door haar gewenste bouwvergunning wel, maar pas na een veel te lange tijd.
Trage besluitvorming is onrechtmatig
Al langer is in de jurisprudentie duidelijk dat als een overheid een fout besluit neemt dat door de rechter wordt vernietigd, dit onrechtmatig is en zij aansprakelijk is voor de hierdoor geleden schade. Een traag besluit is echter nog geen fout besluit.
De Hoge Raad heeft nu in het arrest van 22 oktober 2010 beslist dat ook een trage besluitvorming onrechtmatig kan zijn. Dit is wel onder andere afhankelijk van de duur van de termijnoverschrijding, de oorzaak daarvan en de mate waarin voor de overheid duidelijk moest zijn dat de vertraging schade zou opleveren.
Schadevergoeding vorderen
Met deze uitspraak van de Hoge Raad is duidelijk dat een gemeente niet alleen aansprakelijk is voor schade als zij ten onrechte een vergunning om te bouwen weigert, maar ook als zij deze te laat verleent. De specialisten van JPR helpen u graag om allereerst uw aanvragen te versnellen. Mocht dit niet lukken, dan kunnen zij voor u de schade in kaart brengen en deze verhalen op de overheid.
Ruurd van Eck is advocaat bij JPR Advocaten in Enschede en voorzitter van de vakgroep Bestuursrecht.